SpaceX ve Tesla’nın patronu olan, geleceği yönlendiren teknolojileriyle sürekli gündemde olan Elon Musk‘ın projesinden bahsedeceğim bu yazımda.

Musk’ın Starlink Projesi altında, hızlı ve ekonomik fiyatlı internet hizmeti vermek için, en son 22 Nisan’da yörüngeye çıkarılan ve dünyanın çevresinde dönmeye başlayan ilk parti uydular, tüm dünyada UFO paniğine neden olmuştu. Çünkü arka arkaya ip gibi sıralanıp alçak yörüngede dönen uydular çok parlak ve net seçilebiliyordu. Bu arada söz konusu uydu sayısı 42.000.

Bu sayının ne kadar uçarı bir rakam olduğunu size anlatmak için şunu söyleyebilirim; insanlığın uzaya ilk uydu göndermesinden bu yana 9447 uydu gönderilmiş!

Yazımın sonunda bu uyduları nasıl gözlemleyebileceğinizi de söyleyeceğim.

Bilgi günümüzün en önemli hammaddesi ve para birimi diyebiliriz ve gelecekte bugünkünden çok daha önemli bir hal alacağı kesin. Dolayısıyla uzaya gönderilen bu uyduların, okyanusların altında bulunan optik kablolardan nasıl daha hızlı internet erişimi sağladığını ve bilgiyi bize her zamankinden nasıl daha hızlı ilettiğini anlatmaya başlasam iyi olacak 🙂

starlink
Bu görüntü Ayvalık’tan. Uyduların ne kadar net göründüğüne bir bakın!

Starlink Nedir?

Starlink uydu interneti erişimi sağlamak üzere inşa edilmiş bir uydu takımyıldızıdır. Takımyıldızı, yer istasyonları ile birlikte çalışacak ve seri olarak üretilen binlerce küçük uydudan oluşacak.

Starlink projesinde ise kendi tasarımları olan telekomünikasyon uydularını yörüngeye yerleştiriyorlar. Bunları kullanarak dünyanın en ücra köşeleri de dahil olmak üzere her noktasına çok hızlı ve ekonomik fiyatlı internet hizmeti vermeyi planlıyorlar.

Öncelikle şunu belirtmeliyim; dünyadaki en hızlı İnternet ağı fiber optik kablolarla sağlanıyor. Buna rağmen dünyanın en önemli hattı olarak kabul edilen Londra’yı New York’a bağlayan 12800 km’lik fiber optik kablo hattında bile 62.7ms’lik gecikme söz konusu. Ve bu gecikmeyi azaltmak için okyanusların altına milyarlarca dolarlık kablolar döşenmeye devam ediyor.

Starlink uydularıysa 550 km gibi alçak bir yörüngeye yerleşeceğinden bu gecikmeyi ilk etapta 43ms altına indirmeyi hedefliyor. Bu dünyanın en hızlı interneti olacak fakat en pahalı değil! Bu proje maliyetleri radikal biçimde düşürmeyi hedefliyor.

Bu projeye 10 milyar dolar yatırım yapılıyor olması çok büyük bir miktar gibi gözükse de önümüzdeki 7 yıl içinde okyanusların altına döşenecek olan optik kabloların maliyeti bunun 15 katı.

Ürünün geliştirilmesine 2015 yılında başlandı ve 2018 yılı Şubat ayında ilk iki prototip uydu test uçuşu ile denendi. İkinci test uyduları seti ve ilk büyük çaplı konuşlandırma ise 60 adet küçük uydu barındırıyordu ve bu uçuş 24 Mayıs 2019 (UTC) tarihinde gerçekleştirildi.

starlink

Starlink Projesinin Tehlikeleri Nedir?

Sadece birkaç düzine uydunun, dünyanın gece gökyüzünde parlak bir LED şerit gibi dolaşması endişe doğuruyor. Elon Musk da yaptığı açıklamayla, uyduların parlaklık seviyesini düşürmek için çalıştıklarını açıkladı. Sorun şu ki, yörüngeye çıkarılan birkaç düzine uydu bile gece vakti panik yaratacak derecede parlıyor.

Starlink projesi için yörüngeye 42 bin uydu yerleşecek. Bunun dünya gecelerini mahvedeceğini tahmin etmek zor değil.

Üstelik sadece gökyüzüne bakan çıplak gözler için değil, astronomlar için de bu uydular büyük bir kabus. Bu kadar parlayan uyduların, uzayı takip eden astronomi istasyonlarındaki gözlemleri etkileyeceği uyarısı da yapılıyor.

Peki, eğer uyduların parlaması engellenemezse ne olacak?

Geçtiğimiz kasım ayından beri her ay 60 uydu uzaya fırlatılmakta. En son 22 nisanda gönderilen 60 uyduyla toplam 422 uydu olduğu belirlendi. Dünyanın etrafını tamamen sararak 7/24 yörüngede dönecek 42 bin uydunun parlaması nedeniyle gökyüzünün taverna neonlarına dönmesi riski var.

Musk şimdi bu soruna karşı önlem alacaklarını duyurdu. Peki ne yapılacak? Yeni uydular ışığı yansıtmayacak ve güneşten gelen ışığı emecek, uzaydaki sert koşullara da dayanacak siyah, mat bir köpükle kaplanacak. Ancak yine de tartışmalar bitmeyecek gibi görünüyor. Zaten dünya Musk’ın Starlink projesini çok riskli buluyordu. Uyduların sayısının çok fazla olması ve alçak yörüngede yer alması hem uzay trafiği hem de diğer “pahalı” uyduların sağlığı için riskli görülüyordu.

42 Bin Uydulu Starlink Projesi Nedir? 1

Starlink Projesi Avantajları Neler?

Starlink küresel bir pazara, özellikle karasal alternatiflerin sınırlı olduğu uzak bölgelere yöneliktir.

Dünyanın birçok yerinde yolsuzluk ve yetersiz hükümet telekomünikasyon sistemleriyle sınırlı bireyleri ve toplulukları güçlendiren açık insan potansiyelini kıracaktır. Zaten internete kolay erişimi olan birçoğumuz, bunun dünyanın birçok uzak bölgesi için bir gerçeklik olmadığını fark edemiyoruz. Hala internet erişim problemi yaşayan ülkeler var. Dolayısıyla  diğer üç milyarı nete bağlamak küresel zenginlik ve eşitliğe büyük bir ekonomik fayda sağlayacaktır.

Starlink daha iyi Dünya gözlemi, zamanlaması, hassas navigasyonu ve iletişimi nedeniyle daha güvenli, daha güçlü bağlantı ve daha güvenli bir dünya sağlayacak. Daha da önemlisi, göz ardı edilen uzak toplulukları birbirine bağlayacaktır.

Uydular enerjisini üzerinde bulunan güneş panelleriyle sağlayacak ve uydular iyon motorlarıyla çalışıyor. Manevra yapabiliyorlar ve görevleri bittiğinde kendilerini atmosfere sokarak imha edebiliyorlar. Kripton yakıtı kullanan ilk uzay aracı olarak da tarihe geçtiklerini söyleyebiliriz.

Normalde bu olağanüstü günleri yaşamıyor olsaydık, bu yazdan itibaren dünyanın belli bölgelerinde ayda 60-100 dolar civarında 1 gigabit le hizmet vermeye başlayacaklardı. Şuan intenette en fazla 100 megabit hıza erişebiliyorsunuz ve bunun maliyeti 150 dolar civarında.

Kesinlikle diğer fiberoptikler veya uydularla hem fiyat ve tabi ki hız olarak rekabet edebilecek durumda oldukları aşikar.

Starlink uydularını ben de görebilir miyim diye merak ediyorsanız, aşağıdaki linki kullanarak uyduların Türkiye’nin neresinden geçtiğini takip edebilirsiniz. Site yüklendiğinde ve konumunuz algılandığında uyduların görüneceği saat ve gün bilgileri ekranın solunda gözüküyor. 🙂

Starlink uyduları çoktan bulunduğunuz bölgeden geçmiş olabilir ya da yakın zamanda geçmeyecek olabilir. Ben herhangi bir uydu gözlemlemek istiyorum diyorsanız 2. Linke tıklayın ve hangi saatte uydu görebileceğinizi saptayın.

1- https://james.darpinian.com/satellites/?special=starlink

2- https://james.darpinian.com/satellites/

Okuduğunuz İçin Teşekkürler…

kaynaklar: 1, 2, 3, 4, 5