Solakların sayısı neden az?

İnsanların %10-15’i solaktır. Sizi solak ya da sağlak yapan nedir peki?

İlk hangi eli kullanmaya başlarsanız hayatınız boyunca o eli kullanmaya devam edersiniz. Peki sağlakken kendinizi solak olmaya zorlarsanız ne olur? Bunu başarabilir misiniz?

Solak ya da sağlak olmak insanlara özgüdür. Peki, hayvanlarda neden görülmüyor sizce?

Bu soruların cevabını merak ediyor musunuz? O hâlde yapılan deneylere ve insanların hangi eli kullanmayı seçmesinin ardında neler olduğuna birlikte göz atalım.

sağlak-veyahut-solaklığın-anne-karnında-parmak-emmekten-kaynaklanması

Sağlakken Sol Eli Kullanarak Yaşamayı Denemek

37 yaşında iki çocuk sahibi bir anne(SUE), kendisi sağlaktır. Ama 1 ay boyunca her işi sol elle yapması söyleniyor. Acaba başarılı bir solak hâline gelebilecek mi? Bu durum onu nasıl etkileyecek? Kişiyi baskın olmayan elini kullanmaya zorlamak ciddi psikolojik sorunlara yol açabilir. Bakalım bu deneme onu 30 gün içerisinde kekeleyen, beceriksiz birine mi dönüşecek?

Bazı insanlar sağlaktır, bazılarıysa solaktır. İnsanlar böyle doğarlar. Anne karnındayken yapılan ilginç araştırmada doğmadan önce parmağını emen çocukların %90’ı sağ baş parmağını, %10’u ise sol baş parmağını emdiği gözlenmiş. Bu öğrenilmiş bir davranış olamaz yani her şey genlerde yazılıdır.

Ama bunu değiştirebilmeyi umuyoruz. SUE ilk olarak bir sürü testten geçirildi. Biz durumu değiştirmeden önce sol eliyle ne kadar başarılı ya da başarısız olduğu ölçüldü. Bu testlerden biri daire boyama testiydi. 30 saniye boyunca önce sağ sonra sağ eliyle kaç daire boyadığı saptandı. Bir ay sonra testler tekrarlanmak üzere veriler toplandı. Günlük hayatında yaptığı her işi sol eliyle yapması istenildi. Ütü yapmak, giyinmek, tenis oynamak…

SUE başta biraz koordinasyon bozukluğu yaşıyor. Sorunlardan biri şu: aniden el değiştirmek zordur. Çünkü yeni koordinasyon yöntemleri bulmak gerekir. Bu da başlangıçta güç kontrolü vekol-parmak koordinasyonunun düşük olmasına sebep oluyor. Bunlar yeniden öğrenilmesi gereken davranışlar olarak gözüküyor. Oysa sağ eliyle zaten bunları yapabiliyordu.

Temel sorunlardan biri şudur: Dünyadaki sistem sağlaklara göre kurulmuştur. Bu yüzden solakların işi zaten zordur. Solaklar için özel olarak satılan malzemelerde vardır. Onlara özel olarak saat, mouse, klavye…

SUE’ ye yardımcı olması için solaklara özgü üretilmiş birkaç eşya verildi. Solaklar için ekmek bıçağı verildi ve haftalar önce kestiğinden çok daha başarılı oldu.

Bir aylık süre sonunda testlerde çok daha iyi sonuçlar verdiği görüldü. Vücut ve kol koordinasyonunun arttığı görüldü. Daire boyama testinde başlangıçta sağ eliyle 19, sol eliyle 9 daire boyamıştı.  Bir ay sonundaki daire boyama testinde ise sağ eliyle 26, sol eliyle 20 daire boyadı. Bu zorunlu değişimin ardından psikolojik zarar görülmemiştir. Bunun nedeni SUE’nun bu değişikliği kendi isteğiyle de yapmış olmasıdır.

Bilinçli olarak solak olmayı seçen bir insan ustalık ve kontrol duygusu geliştirir. Çünkü daha önce hiç düşünmediği bir şeyi yani baskın olmayan eliyle de birtakım işler başardığının farkına varır. Bu durum Victoria döneminde, solak çocukların okul döneminde istemedikleri hâlde sağ elle yazmaya zorlanması olayından çok farklıdır.

Hayvanlarda Neden Sağlak-Solak Yok?

Solak ya da sağlak olmak insanlara özgüdür. Peki hayvanlarda neden görülmüyor sizce? Bundan 2 milyon yıl önc insanlarda bazı değişiklikler olmuş. Örneğin: sağlak olmuşlar bunu Taş Devri aletlerinden anlıyoruz. Hepsi de sağlak kişiler tarafından yapılmış. Sonra dil geliştirmişler. İlginç olan şudur: dil yeteneği beynin sol yarısında yer alır, bu arada sağ eli kontrol eden de sol beyindir. Yani aynı anda hem sağlak olmuşuz hem de sol beynimizle dil geliştirmeye başlamışız.

El kullanımının beynin dil bağlantısıyla ilgisi vardır. Konu sadece el kullanımıyla sınırlı değildir. İnsanın bedeninin bir yanı daha baskındır. Gözü ele alalım. Bir gözünüz diğerinden daha baskındır. Bunu nasıl mı anlarsınız? Ellerinizi öne doğru uzatın ve elleriniz arasında küçük bir aralık kalacak şekilde birleştirin. Sonra bu aralıktan uzaktaki bir cisme odaklanın ve ellerinizi yavaşça kendinize yaklaştırın, elinizi yaklaştırmaya devam edin bu hareket sonunda tek bir gözünüzde son bulacaktır. İşte o göz baskın olan gözünüzdür (sağlak olup sol göz dominant olabilir).

Araştırmalar solakların sağlaklardan daha zengin daha başarılı olduklarını ve su altında daha iyi görebildiklerini ortaya koymuştur.

Okuduğunuz için teşekkürler…

Kaynakça: 1