Stres aslında hayatımızda sürekli olarak var. Stres ile karşı karşıya kaldığımızda eğer ne yapacağımızı bilmiyorsak kolayca karşı karşıya gelebiliriz. Neyse ki bu durumu en aza indirmek ve stresle baş etmek için yapabileceğiniz birçok şey var. Bu konuda tavsiye edebileceğim 9 maddeyi sizin için derledim.

     1. Stresin Nereden Geldiğini Bul

 Çoğu zaman stresli olduğumuzda stres faktörleri çok büyük bir karışıklık gibi görünüyor. Stres esnasında genellikle savunma pozisyonu alıyoruz ancak bu iyi bir fikir değil.

 Günden güne kendini daha kötü gibi hissetmek yerine, gerçekten seni strese iten sebepleri belirle. Bir proje mi, yaklaşan bir sınav mı, patronunuzla olan bir anlaşmazlık mı?

 Spesifik hâle gelen stres faktörlerini saptayarak organize olmaya ve harekete geçmeye bir adım daha yaklaşmış olursun.

     2. Neleri Kontrol Edebileceğini Düşün ve Bunun Üzerinde Çalış 

 Patronunuzun ne yaptığını, yasaların ne dediğini ya da ekonominin kötü durumunu kontrol edemezsin. Ancak nasıl tepki verdiğini, işinin nasıl gerçekleştirdiğini, zamanını nasıl harcadığını ve paranı ne ile ne yapacağını kontrol edebilirsin. Stres için en kötü şey kontrol edilemeyen şeyler üzerinde kontrol sahibi olmaya çalışmaktır. Çünkü kaçınılmaz olarak başarısız olacaksın. Kontrolünün ötesinde olduğu için sadece daha fazla stresli olursun ve çaresiz hissedersin. Bu nedenle seni neyin stres altında bıraktığını düşündükten sonra kontrol edebileceğin stres faktörlerini ve harekete geçmenin en iyi yollarını belirle.

 Bir iş projesi örneğini ele alalım. Projenin kapsamı sizi strese sokuyorsa amirin ile konuş veya projeyi adım adım görevlere ve son teslim tarihlerine böl. Stres sizi felçli gibi hissettirebilir. Gücünün yettiklerini yapmak seni ileriye taşır, güçlendirir ve canlandırır. 

stres-sorumluluk-zaman

     3. Sevdiğin Şeyi Yap 

 Hayatının geri kalanı sevdiğiniz aktivitelerle dolduğunda stres alanlarını yönetmek çok daha kolaydır. İşiniz sürekli stres üretse bile dünyanızı zenginleştiren bir veya iki hobi bulabilirsiniz. Mesela ne hakkında tutkulusun? Emin değilsen özellikle anlamlı ve tatmin edici bir şey bulmak için çeşitli etkinliklerle deneyimleyebilirsin.

     4. Zamanını İyi Yönet 

 Birçok insan için en büyük stres faktörlerinden biri zaman eksikliğidir. Zaman uçup giderken yapılacaklar listesi genişler. Gün içinde ne sıklıkla daha fazla saate ihtiyaç duyduğunu söyledin veya başkalarının zamanın yetmediğini söylediğine şahit oldunuz? Ancak haftada 168 saat düşündüğünüzden daha fazla zamanınız var. Hepimiz aynı 168 saate sahibiz ve planlı olarak hareket ettiğimizde imkânsız olarak görünen pek çok şeyi rahatlıkla yapabiliriz.

     5. Stres Çözüm Kutusu Oluştur 

 Stres azaltan bir strateji tüm sorunlarınız için işe yaramayabilir. Örneğin: trafikte takılıp kaldığınızda veya evde takılırken derin nefes almak yardımcı olsa da bir iş toplantısı sırasında sizi kurtarmayabilir. Stres karmaşık bir durum olduğu için “İhtiyacımız olan şey farkılı durumlarda stresli hissettiğmizde yapabileceğimiz ve bizi rahatlatan fikirleri bulup o durumda kaldığımızda onu uygulamak.”

     6. Yaptığın ve Yapmak İstediğin Şeylerin Listesini Yap 

Tam olarak bulunduğun noktadan neler alabileceğinizi görmek için günlük ve haftalık yaptığın aktiviteleri incele.

  • En çok etkiyi yaratabileceğin zamanlardan mı çalıyorsun?
  • Tüm çalışanlarınızın gerçekten haftada bir kez toplanması veya günlük konferans görüşmesi yapması gerekiyor mu? 
  • (Yaptıklarım) Hedeflerim ve değerlerimle örtüşüyor mu?
  • Hayatımı anlamlandıran şeyler mi yapıyorum?
  • Yaptığım şeyi doğru miktarda mı yapıyorum?

Pazarlık edilebilir görev yığınınızı azaltmak stresinizi büyük ölçüde azaltabilir. 

     7. Kendini Strese Karşı Daha Savunmasız Bırakıyor Musun? 

 Bir şeyi stres etkeni olarak algılayıp algılamamanız kısmen mevcut zihin ve beden durumunuza bağlıdır.  Katıldığımız her aktivite sağlığımızdan, uykumuzdan, psikoaktif maddelerimizden, o gün kahvaltı yapıp yapmadığımızdan ve fiziksel olarak formda olup olmadığımızdan yakından ilgilidir. Bu nedenle hafta boyunca yeterli uyku veya fiziksel aktivite yapmıyorsanız kendinizi strese karşı ekstra duyarlı bırakıyor olabilirsiniz. Uykusuz kaldığınızda, hareketsiz kaldığınızda ve boğazınıza kadar dolduğunuzda, en küçük stres faktörü bile üzerinizde çok büyük bir etkisi olabilir.

stres-yönetimi(!)-çokça-konu-ve-zaman

    8. Endişe Etmek ve Önemsemek Arasında Bir Fark Olduğunu Fark Et 

 Bazen zihnimiz stresi artırabilir bu nedenle küçük bir sorun bir yığın sorun hâline gelir. Bir şekilde bunun strese üretken bir cevap olduğunu düşünerek endişelenmeye devam ediyoruz. Ama aslında eylem için endişeleniyoruz. “Endişe, geleceği düşünerek geleceği kontrol altına alma çabasıdır.” ancak önemseme harekete geçiyor. “Birine ya da bir şeye bakarken önem verdiğimiz kişinin ya da ilgilendiğimiz şeyin çıkarlarını destekleyen ya da ilerleten şeyleri yapma eğilimimiz vardır.” 

Zihniyette endişelenmekten bakıma bu küçük değişiklik, tepkinizi strese ayarlamanıza yardımcı olabilir. Endişe ve özen arasındaki bu ayrımı görmek için:

  • Sağlığınız için endişelenmek
  • Sağlığınıza önem vermek  
  • Kariyeriniz hakkında endişelenmek  
  • Kariyerinize önem vermek

     9. Hataları Kucakla ya da En Azından Mükemmelliyetçilikte Boğulma!

 Stresi arttıran bir başka düşünce mükemmeliyetçiliktir. Kendinize baskı yapmak hakkında konuşun.

Hepimizin bildiği ama unutmaya meyilli olduğu gibi: Mükemmeliyetçilik zaten imkânsızdır.

“Mükemmeliyetçilik en iyi olmak için çabalamakla aynı şey değildir. Mükemmeliyetçilik sağlıklı başarı ve büyüme ile ilgili değildir ve kişisel gelişim değildir.”

“Araştırmalar mükemmeliyetçiliğin başarıyı engellediğini gösteriyor. Aslında bu genellikle depresyon, kaygı, bağımlılık ve yaşam felci yoludur. Çünkü dünyada kusurlu olabilecek herhangi bir şeyi ortaya koymaktan çok korkuyoruz.”

Belirtmek gerekir ki yanlış veya hata yapmak büyümenin (tecrübenin) kaçınılmaz iki öğreticisidir!

 

Editör: Buse Doğan

KAYNAKÇA: 1, 2