Sayısız örneği olan bu tarz parasal krizlerin biri de 1980’lerin başında yaşanan Bankerler Krizi. Türkiye’de hatırladığım kadarıyla bu olayın bir benzerini en son Çiftlik Bank olayında yaşamıştık.

Öncelikle bilmeyenler için bankerlikten bahsedeyim. Bankerlik sistemi özellikle bankaların yatırım amaçlı birikimlere düşük faiz verdiği dönemde bazı uyanık kişilerin halkı kandırıp, ellerindeki birikmiş paraları alıp, kısa sürede yüksek faizli olarak geri ödemesi vaadi ile halkı kandırarak başlamış bir sistem.

banker

1980’lerin başında sayıları hızla artmış olan bankerlerden biri de dönemin en ünlü bankeri Banker Kastelli lakaplı Cevher Özden, özellikle memurlar arasında çok büyük güven sağlamış bir banker. Hatta dönemin Yeşilçam artistleri ile reklam filmleri yapan Kastelli, bu sayede halkın da güvenini kısa sürede çok rahat kazanmış.

Bankerliğe 1961 yılında devletin memur maaşlarının bir kısmını bono olarak vermesiyle bu bonoları nakit paraya çevirerek başlayan Kastelli, devlet bono paralarını vermeyi bırakınca kısa sürede batmıştır.

Bankerler Krizi ve Banker Kastelli 1

1980’de 24 Ocak Kararları ile serbest piyasa ekonomisine geçilmesiyle Kastelli yeniden toparlanmış ve piyasadaki asıl patlamasını bu dönemde yapmıştır. 24 Ocak Kararlarının ardından “Bankerler Dönemi” başlamıştır.

1981 yılının sonlarına doğru bankerler birer ikişer batmaya başlamış, dönemin maliye bakanı Kaya Erdem’in bankerlik ile ilgili “Vatandaş üç – beş kuruş fazla kazanmak için kumar oynamıştır.” sözü halkı korkutmuş ve halk bankerlerden parasını geri almak istemiştir. Kastelli’nin kurduğu sistem çökmüş, halkın baskısına dayanamayan Cevher Özden yurt dışına kaçmıştır.

Bankerler Krizi ve Banker Kastelli 2

Uzun zaman sonra Türkiye’ye dönen Kastelli ülkeye girdikten sonra tutuklanmıştır. Bir süre sonra serbest bırakılan Özden inşaat, bankacılık gibi birçok sektörde çalışmış fakat başarılı olamamıştır. Piyasaya olan borçları ile bilinen Banker Kastelli eşine, çocuklarına ve savcılığa birer mektup yazıp intihar etmiştir.

Banker Bilo

Ülkedeki birçok insanın parasının bankerler krizinde batması halkın büyük bir kısmında intiharları ve ölümleri beraberinde getirmiştir. Halkın bu denli etkilendiğinin bir göstergesi de Bankerlerin nasıl zenginleştiğini konu alan ve 1980 yılında yayınlanan Banker Bilo filmidir. Bankerler Krizi neticesinde ülke ciddi bir ekonomik kriz yaşamış, dönemin devlet bakanı Turgut Özal ve maliye bakanı Kaya Erdem istifa etmiştir.

Bankerler Krizi ve Banker Kastelli 3

Daha fazla detay için bu sayfayı ziyaret edebilirsiniz.

Kaynakça: 1

Editör: Berfincan Doğan