Sıkılıyoruz. Geçen haftalarda açılıp yoğunluğunun arttığı okul, asla bitmeyen işlerin stres ve yorgunluğuyla artık hayattan keyif almıyoruz. Oysaki her birimiz farklı bir nefes, farklı bir görünüş arıyoruz göğe uzanan beton binalar arasında. Bugün yazımda ise mavin sonsuz renklerinden biri,okyanusta nefesimizi tutacağız. Okyanustaki rengarenk canlılardan biri bizimki, mantis karidesi. Peygamberdevesi uzay ya da tavus kuşu mantis karidesi olarak da bilinir.

Mantis karidesi

Mantis Karidesi Nedir?

Pasifik ve Hint okyanuslarının ılık sularında yaşarlar. Boyları yaklaşık 12 santimetredir. Sert gövdesinin üzeri parlak kırmızı, turuncu, yeşil ya da mavi renkleriyle göz kamaştırır. Bu renk şöleni canlılar yaklaşık 6 yıl yaşarlar. Temel besin kaynakları ise yumuşakçalar, küçük balıklar ve kabuklu deniz canlılarıdır. Okyanus tabanında yaşayan bu canlılar tabandaki kayalıklarla kamufle olurlar.

Yeşil karides

Kavgaya Var Mısın?

Fizik yasaları bu minicik mantis karideslerin de işe yaramıyor. Çünkü bu canlılar avına ya da düşmanlarına güçlü yumruklar atabilecek şekilde evrimleşmişlerdir. Bu çılgın dövüşçüler gövdesinin altındaki katlanan uzuvları sayesinde 22 kalibrelik mermi hızıyla karşısındaki canlının(yengeç ya da yumuşakça) kabuğunu rahatça kırabilir. Ancak burada harcadığı güç ve enerji uzun süreli değildir. Her ne kadar bunun için evrimleşmiş olsa da fazlasına kaslar dayanamaz. Mantis karidesleri yumruk atarken o kadar güçlüdür ki suyu kaynatır ve anlık ışık bile görebiliriz. Dünyanın en hızlı reflekslerine sahip olan karides, avının zayıf yönünü bulup hata riski olmadan saldırır.

Kavgacı karides

Nasıl Yumrukları Kırılmaz?

Mantis karidesleri diğer hayvanlardan farklı bir moleküler yapıya sahiptir. Özel bir şok emici çekirdeğe sahiptirler ve buna bouligand yapısı denir. Çarpmaya maruz kalan dış yapı yüksek oranda kristalize edilmiş hidroksiapatittir. Hidroksiapatit kemikte, dişlerin mine ve dentin tabakasında bulunan kalsiyum tuzudur. Doğada elmastan sonra en sert moleküldür. Bu tabakanın altındaki ikinci tabaka ise amorf, kristalize olmayan bir form hidroksiapatittir. En içteki tabaka ise daha yumuşak olan kitinden oluşur. Bu üç katman arasındaki sertlik ve oryantasyondaki farklılıklar küçük çatlakların oluşmasına izin verir, ancak bunların büyümesini veya yayılmasını önler, böylece bacaklar sağlam kalır.

Mantis karidesinin gözleri

 Görüşümüzü Yarıştıralım Mı?

Mantis karidesine baktığımızda zaten ilk önce gözleri dikkatimizi çeker. Çünkü kafasının üzerindeki 2 gözü büyük ve ilginç bir görünüme sahiptir. Gözleri birbirinden bağımsız ve baktığı her yeri rahatça algılayan bu canlılar 100 bin civarında renk görebilir. İnsanların algılayamadığı renkleri, ultraviyole ışınları, kızılötesi ve mor ötesi ışınları algılayabilir. Korkunun rengini, kanser hücrelerini ve nefesimizin rengini algılayabilmesi ise hayret vericidir.

Mantis

Sonsöz

Bu yazıda oldukça ilginç gözüken ve inanılmaz özelliklere sahip mantis karideslerinden bahsettik. Umarım monotonlaşan hayatlarımıza hızlı soluklu canlılık katmış ve bir anlığına diğer farklı canlılara karşı meraklarınızı kabartmışımdır.

Belgesel tadında serimizin bir önceki yazısına buradan ulaşabilirsiniz.

Kaynaklar

1, 2, 3