Geçtiğimiz günlerde sosyal medya platformlarında oldukça gündem olan bir videodan bahsetmek istiyorum: ”Save Ralph”. Sağ gözü kör, bir kulağı duymayan ve kürkü olmayan bir tavşan. Neden mi? Çünkü kozmetik markaları deneylerini onların üzerinde gerçekleştiriyor. Videoda Ralph ”Sonuç olarak bunu insanlar için yapıyorsak sorun yok değil mi? Onlar hayvanlardan daha üstünler. Ay’a bile gittiler. Siz hiç uzay mekiğinde bir tavşan gördünüz mü?” diye soruyor. Şimdi bu sözlerine sırasıyla bakalım.

ralph

Ben ve Öteki

İnsan toplulukları ve de bu toplulukların meydana getirmiş oldukları devlet müessesesi tarih boyunca kendi meşruiyetini elde etmek, kendisine bir hayat alanı yaratmak, özellikle de kendi varlığını korumak için bir ötekine ihtiyaç duymuş ve ötekini yaratmıştır. Birey ve toplulukların esas itibarı ile yarattıkları öteki; genellikle kendi soy, din, kültür ve bilincinden olmayan bir ötekidir. Meşhur bir darbımeselimizin (atasözü) dediği gibi “Her şey zıttı ile kaimdir.”. Yani kendisi için bir ötekiye sahip olan ancak vâr olabilir.

İnsan kendini her zaman öteki ile birlikte tanımlamıştır. Ben, öteki olmayandır. Ben merkezci düşünce tarzında; insanın hayvandan üstün olması, kültürün kültürden üstün olması veya dilin dilden üstün olması bununla bağlantılıdır. Eğer insan kendini diğer varlıklardan, diğer insanlardan üstün görüyor ise kendi dışındaki bütün diğer şeyler ona hizmet etmek için vardır.

tavşan

Kızılderili soykırımı, Nazi katliamı ve savaşlar; ötekini, ait olmayan yabancıları yok etmek üzerine kurulmuştur. Aslına bakılırsa bu düşünce yapısı hayvanların insanlar için kullanılmasını destekler. Üstün ırk için yapılan her şey mubahtır. Ucunda ölüm olsa bile…

“Bilimsel seviyede deney, hayvanlarla insanlar arasındaki benzerlik üzerine kuruludur; ahlaki zeminde de, aralarındaki farklara dayanarak haklı gösterilir.” Prof.R.Ryder

benim için

Yaygın kanının aksine uzaya ilk gönderilen canlı insan değildi. “Uzayda bir canlı hayatını koruyabilir mi?” sorusunun cevabına ulaşabilmek için hayvanlar uzaya gönderildi. Dünya yörüngesine fırlatılan ilk canlı, 2 yaşındaki melez köpek Layka oldu. Layka, Sovyet yapay uydusu Sputnik 2 ile uzaya gönderildi fakat görevini canlı bitiremedi ve uzay serüveninin ilk kurbanı oldu.

Sonuç olarak dünya tarihi boyunca insanoğlu kendinden güçsüz olan canlı varlıklar üstünde sürekli olarak farklı deneyler icra ederek kendisi için en iyiyi amaçlıyor. Fakat bu herkes için adil bir iyi mi? Cevabı çok açık olsa da aslında düşünmemiz gereken asıl soru neden böyle süregeldiği.

Editör: Berfincan DOĞAN