Ülkemizin ve dünyanın belki de en büyük sorunu olan şiddet, sizce doğuştan mı gelir? Şiddet içimizden gelen bir dürtü müdür yoksa tıpkı korku gibi şiddeti de mi öğreniriz? Yazıyı okumadan önce dilerseniz fikirlerinizi yoruma bırakın.

Bobo Doll (Hacıyatmaz) Deneyi: Şiddet Öğrenilir mi yoksa Doğuştan mı Gelir? 1
ALBERT BANDURA

Albert Bandura ve Sosyal Öğrenme

Albert Bandura 4 Aralık 1925 yılında Kanada’da dünyaya gelmiştir. British Columbia Üniversitesinde başta mühendislik okurken psikolojiye merakı artan Bandura, bölümünü değiştirerek psikoloji alanındaki kariyerine ilk adımını atmıştır.

Öğrenmenin temelini gözlem ve taklitin oluşturduğunu savunan Albert Bandura “soysal öğrenme kuramını” ortaya atarak birçok deney gerçekleştirmiştir.  Bu deneylerin en ünlüsü ve bir o kadarda ürkütücü olan Bobo Doll deneyi ile teorisini tüm Dünya’ya  kanıtlamıştır.

Çocuklara Saldırganlığı Öğreten Deney: Bobo Doll (Hacıyatmaz) Deneyi

Bobo Doll deneyi 3-6 yaşları arasında 36 kız 36 erkekten oluşan bir çocuk grubu üzerinde gerçekleştirilmiştir. Albert Bandura öncelikle çocukları 2 gruba ayırmıştır.

Birinci grup, resim işi yapmak için bir odaya alınırlar. Onlar resimleri ile ilgilenirken yetişken biri içeri girer ve odada bulunan şişme bebek Bobo’yu teklemeye,ona çekiçle vurmaya, onu yere yatırıp yumruklamaya ve havaya atmaya başlar. Yaklaşık 10 dakika boyunca bunu sürdüren yetişkin bu sırada yüksek sesle “Tekleme, vur” gibi nefret içerikli söylemlerde bulunur. 10 dakika bunu gerçekleştirdikten sonra odadan çıkar.

İkinci grup ise yine aynı şekilde resim yapmaları için odaya alınırlar. Odaya alınmalarının ardından yetişkin tekrar gelir fakat bu sefer Bobo’ya şiddet göstermez aksine ona çok nazik davranır.

Bobo Doll (Hacıyatmaz) Deneyi: Şiddet Öğrenilir mi yoksa Doğuştan mı Gelir? 2

Bu iki uygulamanın ardında çocuklar, kendi gruplarıyla oyuncaklarla dolu bir odada yalnız başlarına bırakıldılar. Saldırgan modeli izleyen çocuklar, etraflarındaki oyuncaklardan çekiç, silah ve benzeri saldırgan oyuncakları seçtiler veya bir oyuncağa bile gerek duymadan Bobo’ya şiddet uygulamaya başladılar. 10 dakika bile çocukların izledikleri saldırgan davranışı edinmelerine yetmişti. Hatta çocuklar saldırmak için kendi yöntemlerini geliştirdiler. Bu çocuklar özellikle silahlara daha fazla ilgi göstermişlerdi, model aldıkları yetişkinin silahı kullanmamış olmasına rağmen.

Bobo Doll (Hacıyatmaz) Deneyi: Şiddet Öğrenilir mi yoksa Doğuştan mı Gelir? 3

Saldırgan modele maruz kalmayan  çocuklar ise oyun odasına girdiklerinde kesinlikle Bobo’ya vurma davranışı göstermediler.  

“Televizyonda şiddetli içeriklere maruz kalmanın 4 temel etkisi vardır: Saldırgan davranış biçimlerini öğretir, saldırganlık üzerine kurulan davranışsal kontrolü azaltır,izleyen kişileri insanın acımasızlığına alıştırır, duyarsızlaştırır ve izleyenlerin gerçeklik algısını şekillendirir.”
ALBERT BANDURA

Bobo Doll (Hacıyatmaz) Deneyi: Şiddet Öğrenilir mi yoksa Doğuştan mı Gelir? 4

Aslında çocuklar düşündüğümüzden daha zeki ve düşündüğümüzden daha çabuk öğrenen yaratıklardır. Rol model olarak yaptığımız belki de en büyük hata onları hafife almak.

Her şeyin daha hızlı öğrenildiği ve tüketildiği bir dönemin içerisinde yaşıyoruz. Her şey tek tık uzağımızda ve ne yazık ki tek tık uzağımızdaki internet dünyası hiç masum bir yer değil. Burada en büyük iş yine biz yetişkinlere düşüyor. Saf ve masum doğmuş minik çocuklarımızı bu kirli Dünya’dan elimizden geldiğince uzak tutmalıyız ve kontrolü elden bırakmamalıyız.

Kaynakça ve İzlence

https://www.tarihkomplo.com/2016/11/cocuklara-siddeti-ogreten-deney-bobo.html