İnsanlarda kan grupları ABO ve Rh sistemi tarafından belirlenir. ABO sistemine göre 4 kan grubunun A, B, AB, O (Sıfır) ve Rh sistemine göre (+) ve (-) kan grubunun kombinasyonu ile fenotipik olarak 8 farklı kan grubu bulunur.

Kan Grupları ABO Sistemine Göre Nasıl Belirlenir?

kan

A kan grubuna sahip kişilerin alyuvarlarının yüzeyinde A antijeni, plazmasında B antikoru (anti B) olduğu gibi diğer kan gruplarına sahip kişilerde de aynı şekilde alyuvarlarında kan gruplarına ait antijen, plazmalarında ise kan gruplarının anti grupları bulunmaktadır. “O” kan grubuna sahip bireylerin alyuvarlarında ise A ve B antijenleri bulunmamaktadır.

Her iki ebeveyn O, A ve B gen çiftlerinden birini çocuğuna aktararak kan grubunun belirlenmesine katkıda bulunurlar. Çok nadir de olsa bazen çiftler genetik olarak “O” sahip olmasalar bile O tipi kan grubunu taşıyan bir çocuğa sahip olabilir. Bu durum ortaya çıkarsa, çocuk muhtemelen Bombay kan grubuna sahip olacaktır.

Bombay Kan Grubu Nedir?

ABO sistemindeki kan gruplarının belirlenmesini sağlayan ayrı bir gen bölgesi daha vardır. Bu bölgeden H antijeni adı verilen ve A ve B antijenlerinin oluşmasını sağlayan bir molekül sentezlenir. Bu antijen HH veya Hh genotipinde bulunduğu zaman H antijeni sentezlenir. Bir enzim aracılığı ile A ve B antijenlerine dönüşerek kan gruplarını belirleyen antijenler ortaya çıkar. Eğer H antijeni herhangi bir değişikliğe uğramaz ise “O” kan grubu meydana gelir.

Yapılan araştırmalar, H antijenlerinde gerçekleşen mutasyonla hh genotipine dönüşen genlere sahip bireylerin Bombay kan grubuna sahip olduklarını ortaya çıkarmaktadır. Eğer bir birey hh genotipine sahip ise bu bireyde H antijeninin A veya B antijenine dönüşümünü sağlayacak enzim sentezlenemez; dolayısıyla A veya B antijeni oluşmaz ve ABO sistemi etkisiz kalır.

Bombay kan grubuna sahip kişilerin alyuvarları ABO sistemindeki “O” kan grubundan farklı olarak alyuvarların üzerinde A veya B antijeni bulunmazken, bilinen “O” kan grubunun aksine anti H ve anti O bulunur. “O” kan grubunun plazmasında hiçbir zaman anti H ve anti O bulunmayacağı için bu kan grubu “O” olamaz.

bombay

Bombay kan grubuna sahip olan kişiler sadece diğer Bombay kan grubu sahiplerinden kan alabilirler. Fakat A, B, AB ve O kan grubuna sahip insanlara kan bağışı yapabilirler. Bu özellikleri nedeniyle genel kan verici olarak kabul edilirler. Bombay kan grubuna sahip kişilerin bağışıklık sistemi H, A ve B antijenlerine karşı kendilerini korumak için antikorlar ürettikleri için, ABO sistemine göre olan kan gruplarından kan almak bu kişiler için ölümcül olabilmektedir.

Kaynak:

https://en.wikipedia.org/wiki/Hh_blood_group

http://www.sankalpindia.net/book/bombay-blood-group

http://www.doktornobette.com/kan-gruplari-abo-ve-rh-sistemi-bombay-kan-grubu,2,15#.Xz6vcsgzbIU