Herkese merhaba! Bu yazımda sizlere daha önce hiç duymamış olabileceğiniz fobilerden bahsetmek istiyorum.

Fobi Nedir?

Fobi; bir şeye karşı duyulan korkunun, bireyin gündelik yaşamını olumsuz yönde etkileme halidir. Genellikle travmatik olaylardan dolayı herhangi bir objeye veya duruma karşı oluşabilir. Her birey korktuğu şeyden, doğal bir tepki olarak, kaçınır. Fobilerin korkulara olan doğal tepkiden farkı ise; ciddi bir zarara neden olma ihtimali olmayan bir duruma veya objeye olan aşırı bir tepki, kaçınma durumudur. Fobiler, genellikle kişilerin korkularının kaynağından kaçınmalarına yol açar. Ortaya çıkma sebepleri de o korkuların kaynaklarıdır aslında.

Psikologlara göre literatüre girmiş olan 400 farklı fobi çeşidi bulunmaktadır. Ülkemizde en çok görülen fobiler; klostrofobi(kapalı yerde kalma korkusu), sosyal fobi(topluluk içinde bulunma, yeni insanlarla tanışma fobisi), hayvan fobisi, yükseklik fobisi, hastalık fobisidir. Daha önce duymuş olabileceğiniz bu fobiler dışında daha az rastlanılan fobilerden bahsedeceğim şimdi.

  • Optofobi: Gözlerini açma korkusudur. Çoğu fobi gibi travmatik bir olayın sonucudur. Bir bireyin gözlerini açmadan aktivitelerini gerçekleştirmesi zor olduğu için günlük hayatı son derece etkiler.
  • Korofobi: Dans etme korkusudur. Kalabalık korkusuyla da ilişkilidir.
Fobi
  • Geliofobi: Kahkaha korkusudur. Gülmek; ruh ve beden sağlığımız için çok faydalı bir eylemdir fakat geliofobisi olanlar için gülmek veya gülen kişilerin yanında bulunmak tam tersine büyük bir korku ve endişeye neden olur.
Fobi
  • Arachibutyrophobia(Araşibutirofobi): Fıstık ezmesinin damağa yapışması ile ağızda oluşan hisse karşı oluşan korkudur.
  • Singenesofobi: Akraba korkusudur.
  • Ablütofobi: Banyo yapma veya kendini temizleme korkusudur. Çocuklarda görmeye alışkın olduğumuz bir fobidir. Büyüdükçe geçiyor diye bilirdik fakat bu fobiye sahip yetişkinler de var. Su ile ilgili yaşanan travmatik bir olay sonucu ortaya çıkabilir.
Fobi
  • Nomofobi: Telefonsuz kalma korkusudur. Telefonun şarjının bitmesi, çekmemesi, yanında olmaması gibi durumlarda ortaya çıkar. Nomofobisi olan kişiler telefonu kullanamadıkları durumlar da paniğe kapılır ve anksiyete belirtileri yaşarlar.
Fobi
  • Ksantofobi: Sarı renk korkusudur.
Fobi
  • Hippopotomonstrosesquippedaliofobi: Uzun kelime korkusudur. Fobinin adı ironik olarak bir o kadar uzundur. Bu fobinin, uzun kelimeleri yanlış telaffuz edince yaşanan utançtan dolayı ortaya çıktığı düşünülmektedir.  Özellikle çocukken sınıfın önünde yüksek sesle bir şey okurken meydana gelebilir. Bu fobi, disleksi hastalarında yaygın görülebilir.
  • Efebifobi: Ergen veya gençlik korkusudur. Efebifobisi olan kişiler, gençleri kaba, tehlikeli, kural tanımaz ve öngörülemez olarak algılarlar. Gençlerden korkarlar ve onların yanında olmak istemezler.
  • Omfalofobi: Göbek deliği korkusudur. Bu kişiler, göbek deliğini görmekten, ona dokunmaktan hiç hoşlanmazlar.
  • Linonofobi: İp korkusudur. Linonofobisi olan kişiler ipi görmek bir yana, düşündüklerinde bile aşırı tepki gösterirler. İp bağlamak, bir şey dikmek gibi iple yapılan herhangi bir şeyden kaçınırlar. Bu fobi, kısıtlanma korkusundan kaynaklanabilir. Linonofobiniz olup olmadığını öğrenebilmeniz için bir online test bile var.
Fobi
  • Pogonofobi: Sakal korkusudur. Pogonofobisi olan kişiler, sakallı insanlardan uzak dururlar hatta görmeye bile dayanamayabilirler.
  • Tripofobi: Küçük delikleri olan objeleri görünce oluşan korkudur.
Fobi
  • Gamofobi: Evlenme veya bir ilişki yaşama korkusudur.
  • Hipnofobi: Uyumaktan korkma fobisidir.
  • Globofobi: Balon korkusudur. Globofobisi olanlar, balonların olduğu ortamlarda olmaktan kaçınırlar, bazıları balon görmeye bile tahammül edemezler. Bu fobi, genellikle çocukken balon patlaması ve çıkan sese korkulması ile yaşanan travmatik bir deneyimle ortaya çıkar. Genelde balon ve palyaçoları bir arada gördüğümüzden kaulrofobi(palyaço korkusu) ile ilişkili bir fobi olabilir.
Fobi
  • Fobofobi: Bir fobiye sahip olma korkusudur.
Fobi
  • Spektrofobi: Ayna veya yansıtıcı yüzeylere bakamama korkusudur. Bu korku batıl inançlardan kaynaklanıyor olabilir. Kişi, aynada doğaüstü bir şey göreceğinden veya aynayı kıracağından korkabilir. Fiziksel olarak kendini beğenmeme durumunda da görülebilir.
  • Vestifobi: Kıyafet korkusudur. Bu fobiye sahip olan çoğu kişi için belirli bir kıyafete veya kendilerini kısıtlanmış hissettiren dar kıyafetlere duyulan korku olarak kendini gösterir. Vestifobi, bir kumaş türüne olan alerjiden veya travmatik bir olaydan kaynaklanabilir.
  • Eritrofobi: Yüzünün kızarması korkusu.
Fobi
  • Melofobi: Müzik korkusu.
  • Takofobi: Yüksek hız korkusu.
  • Alekterofobi: Tavuk, horoz vb. kanatlılara karşı korku.
Fobi
  • Asimetrifobi: Simetrik olmayan şeylere karşı korku.
Fobi

Her fobi aynı şiddette görülmüyor, ileri seviyede olan fobilerde anksiyete atakları görülebiliyor. Kişinin hayatını etkileyecek derecede ise ‘ruhsal bozukluk’ olarak kabul ediliyor. Fobiler, tedavi edilebilecek rahatsızlıklardır. Hayat kalitesini etkilediği ve nesilden nesile aktarılabildiği için; eğer hayatınızı ciddi derecede etkileyen bir fobiye sahipseniz profesyonel destek almaktan çekinmemenizi öneririm.

Kaynakça: 1, 2, 3, 4, 5, 6

Editör: Cansu Köse