1960’lı yıllarda başlayan bilgisayar uygulamalarının biyolojide de kullanılmaya başlaması ve bu iki alandaki teknolojik gelişmelerin hızla ilerlemesiyle ortaya çıkan ‘’Biyoinformatik’’ bugün en popüler sektörlerin başında geliyor.

Biyoinformatik, biyolojik sistemlerden ve/veya biyolojik olaylardan elde edilen verilerin anlamlandırılması, yorumlanması ve bu verilerin depolanması, görsellenmesi; bu güçlü bilgi birikiminden azami ölçüde yararlanılabilmesi için biyoloji, tıp bilimleri, bilgisayar bilimleri, moleküler biyoloji, genetik, matematik ve biyoistatistik dallarıyla bütünleşik çalışan disiplinlerarası uygulamalı bir bilim dalıdır.

biyoinformatik

Biyoinformatikle amaçlanan hızla gelişen ve artan bilgiyi toplamak, yönetmek, dağıtmak, bilgiye en hızlı ve kolay biçimde ulaşılmasını sağlamak, çok karmaşık yapıda olan biyolojik sistemleri incelemek ve çözebilmektir.

Biyoinformatikle çeşitli türlerin genetik profilleri karşılaştırılabilecek ve türler arası gen transferleri tespit edinilebilecektir. Genetik hastalıkların anlaşılması ve kişinin genetik yapısına özgü ilaç tasarımı gibi konular için de kullanılması düşünülmüştür.

Biyoinformatik çalışmalar temel bilimsel araştırmalara yönelik gibi görünse de gelecek yıllarda klinik bilişim için vazgeçilmez olacağı düşünülüyor. Bu bağlamda, son yıllarda temel biyolojik araştırmaların klinik tıp uygulamaları/sistemleri üzerinde etkisi daha da belirleyici olmuştur. Hastaların medikal formlarda DNA dizilim bilgilerinin yer almaya başlamasıyla ABD’de bazı sigorta şirketlerinin risk primlerini belirlemek amacıyla mevcut genetik tarama test sonuçlarını talep etmesi, bahsedilen konu hakkında verilebilecek iki örnektir.

Disiplinlerarası Bir Bilim Dalı: Biyoinformatik 1
dna molecules on abstract technology background , concept of biochemistriy and genetic theory.

İnsan Genom Projesi

Biyoinformatik alanındaki en önemli projelerden biri şüphesiz ‘’İnsan Genom Projesi’’dir. 1990-2003 yılları arasında olan, insanların genetik kodunu çözümlemeyi amaçlayan bir projedir. Ve hatta biyoinformatiğe olan gereksinim de bu projeyle ortaya çıkan genetik bilginin işlenmesi sorunuydu. Bu projeyle uluslararası bir araştırma programı çerçevesinde, Alzheimer’dan vereme; kalp hastalıklarından astıma kadar çeşitli hastalıklara tedavi bulmak amaçlanmıştır.

Projenin amaçlarından başlıcaları;

İnsan DNA’sındaki genleri tanımlamak,

İnsan DNA’sını oluşturan kimyasal bazlı çiftlerin dizilimlerini belirlemek,

Elde edilen bu bilgileri veri tabanlarına kaydetmek,

Veri analizi yapmak amacıyla araçlar geliştirmek.

Kanser, depresyon ve hatta yaşlılık için bile teşhis ve tedavi tıp biliminde ciddi değişiklikler olması ve uluslararası iş dünyasında önemli kazançlar sağlanması öngörülmektedir.

Kaynakça: 1, 2, 3, 4, 5