İnsanlık tarihi kadar eski olan eğitim, insanın bebeklik döneminden başlayıp yaşamın sonuna kadar devam etmektedir. Bu yolculuğa çıkan her insanın hayatında davranış değişikliği yaşanır ve öğrenme başlar. Eğitim şekli, toplumdan topluma değişebilir fakat eğitim her toplumda üzerine özenle düşünülmesi gereken bir konu ve insanlığın tarihi kadar eski bir olgudur. İnsanın doğa, hayat ve kendi var oluşu üzerinde düşünmesi ve özgür bir şekilde konuşması için her zaman eğitime ihtiyaç olmuştur. Eğitim, insanın yaşamını kendi içsel yönelimini ya da belirlenimi ebeveynlerin, çocuklara dışarıdan gelen müdahaleyle değiştirilebilir, yönlendirebilir ve ona göre bir eğitim verilebilir. Dolayısıyla her anne ve babanın kendilerine özgü bir eğitim felsefeleri vardır.

eğitim

Eğitim Felsefesi

Eğitim felsefesi, eğitimle ilgili düşünce ve duyguları sorgulayan analiz eden ve yorumlayan yorumları bağlamında bir eğitim metodu sunan felsefi disiplin olarak tanımlanabilir. Eğitime, eğitim modellerine spesifik olarak yaklaşılmamalıdır. Çünkü eğitim sadece bilgi elde etme, sadece bir şeyi öğrenme ve tek taraflı davranış değişikliği değildir. Eğitim bireyin sosyokültürel çevresel etkilerini, sosyoekonomik durumları da incelemektedir. Eğitim felsefesi, bireyi kendi toplumunda varoluşunu sorgulayan ve elde ettiği bulgular sayesinde ona uygun teşhisi koyandır. Eğitim; yaşam boyu devam eden bir yol, bir süreçtir. Ve hayatımızın önemli bir kısmını işgal eden ve müdahalede bulunan, diğer insanlarla uyum sağlamamızı sağlayan bir disiplindir. Eğitim süreci, doğumdan ölüme kadar devam etmektedir. Bu süreçte insanlar bilgi beceri, tutum ya da değer ve davranışlar kazanır. Bu bakımdan eğitim, çevreyle etkileşimi kaçınılmazdır. Çünkü bu etkileşim sayesinde davranışta, duygu ve düşüncelerde, yaşantıda gözle görülebilecek kadar bir değişiklik yaşanır. Dolayısıyla eğitim, kişinin kendi yaşantısı doğrultusunda davranış değişikliğini yaşama ve öğrenme süreci olarak belirleyebiliriz. Bu bakımdan eğitimin alanları çok geniş ve yankı bulur. Çünkü insan yaşarken, davranış değişikliğini, etkinliğini ve eylemlerini bu hayatta yasadığı sürece değiştirebilir, eğitim sayesinde dönüştürebilir.

eğitim

 

Eğitim ve Toplum

İnsanların bilgi, beceri, yetenek ve gereksinimlerini yaşadığı topluma katkı sağlamak ve diğer insanlarla etkileşim içinde bilgi alışverişi yapabilmek için eğitim şarttır. Eğitim; birçok alan ve disiplin ile sıkı sıkıya bağlıdır. Bu alanlardan bir kaçı; etik, siyaset, psikoloji ve ekonomi gibi sıralanabilir. Eğitim ve etiğin ortak paydası, iyiyi yakalamaktır. İnsan hayatı üzerinde iyi kavramı hem etik hem de psikolojik olarak etkileşim halindedir. İyi bir insan, iyi bir eğitimle olur. Bu kazanımı elde etmek ve yaşam boyunca sürdürebilmek için bireyin toplumsal varlığını ve bütünlüğünü kendi içinde koruyabilmesi için kendine bir etik felsefesi belirlemelidir. Dolayısıyla eğitim felsefesi, bireylerin istek arzu ve gereksinimleri bağlamında bireylere genel hatlarıyla bir çerçeve çizer. Bu çerçevede bireyin psikolojisini, eğitimini, hedeflerini belirler. Hayata karşı tutum ve davranışlarını da kapsayacak şekilde bir öneride bulunur. Diğer bir değişle bir kurtuluş doktrini sunar. Bu doktrin hazır bir bilgi ya da tepsiyle önümüze kadar getirilen bir şey olarak düşünülmemelidir. Bu doktrin bireyin içindeki potansiyelini, o gizli güçlerini aktif hale getirebilme gayretini gösteren bir felsefi düşünce olarak düşünülmelidir.

Sen de bir şeyler üretmek istiyorsan… Durma!!! Potansiyeline sahip çık!!!

Kaynakça

Sabri Büyükdüvenci, Eğitim Felsefesine Giriş, Siyasal Kitabevi, Ankara 2001.

Zeynep Kantarcı, “Sokrates ve Eğitim Felsefesi”, Mavi Atlas GŞÜ Edebiyat Fakültesi Dergisi, sayı:1,  Güz, 2013.

Gülnihal Küken, Felsefe Açısından Eğitim, Alfa Yayıncılık, İstanbul 1996.

Veysel Sönmez, Eğitim Felsefesi, Anı Yayıncılık, Ankara 2009.