Etkili disiplin, öğrenmeyi uygun hale gelmeyi öğretmekle ilgilidir. Bir çocuk için öğrenmeye uygun hale gelmek, doğru duygusal bağlantının kurulmasıyla; öğrenmeyi uygun hale gelmeyi öğrenebilmek ise, etkin yönlendirme stratejileriyle mümkündür.

Disiplin anlarında doğru duygusal bağlantı kurularak anlaşıldığını hisseden çocuğunuz için, etkin yönlendirme süreçlerini başlatabilirsiniz.

disiplin

Etkin Yönlendirme İçin Duygu Farkındalığı

Doğru olmayan bir davranışa, hemen yönlendirme girişiminde bulunmak; disiplin anlarındaki en etkili noktaları kaçırmanıza neden olabilir. Bu noktada, doğru duygusal bağlantı kurduktan sonraki ilk hedefiniz, davranışı yönlendirmek değil; çocuğunuzun kendi duygularının farkında olmasını sağlamak olmalıdır.

●Çocuğunuzun zor durumlara karşı verdiği yanıtlar üzerinde düşünmesini sağlamalısınız. Böylece yaşadığı her duygusal deneyim karşısında kendilerini daha iyi anlayabilir, daha kontrollü davranabilirler.

●Çocuğunuz, içsel zihinsel yaşamına odaklandı ve kendi duygu deneyiminin farkına vardı. Şimdi ise, başkası odaklı düşünme süreciyle olaylara başkasının bakış açısından bakmayı, başkalarının da duygularına karşı farkındalık kazanmayı öğrenmeye hazırdır.

disiplin

“Bu duruma karşı bu şekilde hissediyor olabilirsin, ancak onun duyguları da senin duyguların kadar önemli. Sadece kendi duygularına odaklanmamalı, onu da anlayabilmelisin.” gibi ifadeleri uygun şekilde dile getirmek, çocuğunuzun empati yeteneğini geliştirecektir.

●Çocuğunuz kendisinin ve diğer kişilerin duyguları hakkında düşünebildiğinde, doğru kararları alabilme yeteneğini geliştirebilirsiniz. “Bu durumu nasıl düzeltebiliriz, nasıl onarabiliriz ve nasıl daha olumluya çevirebiliriz?” gibi sorular sorabilirsiniz. Böylece çocuğunuzla işbirliğinde bulunabilir, belirli bir durumu düzeltmek için adım atmalarına destek olabilirsiniz.

Geliştiren Disiplin-2: Etkin Yönlendirme 1

Sınırları Belirlemek Ve Kuralların Tutarlı İşlemesi

Çocuğunuzun, doğru olanın ne olduğunu öğrenme süreçlerinde etkili olabilmeniz için, koyduğunuz kurallarda katı değil tutarlı olmalısınız. “Ne öğretmek istiyorum?” Sorusunu kendinize sorduğunuzda, kurallarınız da daha anlamlı bir şekilde işleyecektir.

Beklentilerinizin ne olduğunu çocuklarınıza açıkça belirtmelisiniz. Unutmayınız “güvenli sınırlamalar” aslında çocuğunuz için “güvenli dayanak noktaları” anlamına gelir. Bu nedenle, koyduğunuz sınırları hatırlatırken mutlaka tutarlı ve esnek olabilmelisiniz.

Geliştiren Disiplin-2: Etkin Yönlendirme 2

Örneğin, dışarıda harika bir bahar havası var. Çocuğunuz, evde ders çalışmak yerine arkadaşlarıyla bisiklet sürmek istiyor. “Ödevini gün içinde yapabilirsin, sence ödevin için en iyi zamanı nasıl bulabiliriz?” yaklaşımı kurallarınızda tutarlı ve esnek olmanızı sağlayacaktır .

Aynı şekilde, diyelim ki markette çocuğunuza sürpriz yumurta aldınız. Çocuğunuz ısrarla 2. sini istemektedir. Bu durumda, “Sana ikinci bir sürpriz yumurta almayacağım. Bu seni üzebilir, üzgünken senin yanında olacağım. Ayrıca bu sürpriz yumurtadan çıkan oyuncağı yapman için sana yardım edebilirim ve birlikte oynayabiliriz.” yaklaşımı da sınırlarınızın belirli olduğu, tutarlı bir yaklaşım olacaktır.

Keşke her şey bu kadar kolay olsaydı dediğinizi duyar gibiyiz 🙂 Bu nedenle, etkin yönlendirme stratejilerine biraz daha değineceğiz.

Disiplin Anlarında Etkin Yönlendirme Stratejileri

Zor durumlarda sakin kalabilmenizin önemine değinmiştik. Sakinliğinizi koruyabilmeniz, doğru duygusal bağlantıyı yakalayabilmenizin yanında size yanıt esnekliği de sağlayabilir. Daha hızlı düşünebilir, daha doğru kararlar alabilirsiniz. Bu durum çocuğunuzla iletişiminizde yaratıcı olabilmenizi de sağlayacaktır.

Geliştiren Disiplin-2: Etkin Yönlendirme 3

Çocuğunuzla kendi aranızda gizli bir ajan dili oluşturabilirsiniz. Bu durum çocuğunuzun saygılı bir mizah anlayışı geliştirmesine de yardımcı olacaktır.

●Çocuğunuzun doğru olmayan davranışına karşı, eleştirme ve öğüt verme yoluna gitmemelisiniz.

Sadece gözlemlediğiniz davranışı söylemelisiniz. Ya da, “Neler oluyor? , anlamama yardım eder misin?” ifadelerini kullanabilirsiniz. Böylece çocuğunuz savunma durumuna girmeyecek, sorumluluk üstlenmekte daha rahat olacaktır.

●Disiplin anlarında, çocuğunuza bilgi ve duygusal girdi verme isteğinizi anlayabiliyoruz. Ancak konuşmayı kısa kesiniz ve konuyu kapatınız.

Buradaki kritik nokta, davranışı ve davranışın ardındaki duyguyu yönlendirebilmek adına, gerçekten önemli olan konulara değinebilmektir.

Bir konuyu daha fazla ele almanızı gerektiren durumlarda ise, çocuğunuza sorular sorup onu dinleyerek iletişimi sürdürebilirsiniz.

disiplin

●Çocuğunuzun sizinle psikolojik açıdan savaşmasını, kaçmasını, donakalmasını ya da ekstrem durumlarda bayılmasını istemezsiniz öyle değil mi? Aslında tüm bu olasılıklar, her insanda oluşabilen otomatik tepkisel durumlardır. Bu nedenle, koyduğunuz kuralları aşmadan tolerans pencerelerini genişletebilmelisiniz.

Onaylamadığınız durumları, yüksek ses tonuyla sert bir şekilde reddetmek yerine, yeni alternatifler üretebilmelisiniz. Böylece çocuğunuz kolay bir şekilde, hayal kırıklığı yaşayabileceği durumların üstesinden gelebilecektir.

●Çocuğunuzun davranışını onaylamadığınızda dahi, onun duygularını kabul edebilmelisiniz. Çocuğunuz, içsel dünyasının dışsal yanıta uygun olduğunu fark edebilmeli. Bu nedenle “Neler hissettiğini anlayabiliyorum, bunları hissetmen senin açından doğal ancak istediğin her şeyi her zaman yapamazsın” ifadesini kullanabilirsiniz. Böylece çocuğunuzla duygusal bağlantı kurarken de sınırlarınız konusunda tutarlı olabilirsiniz.

● Etkin yönlendirmede son hedef, çocuğunuzu disiplin sürecine dahil etmenizdir. Çocuğunuzla yeni bir plan yapmaya, onun da çözüm önerilerini dinlemeye açık olmalısınız. Böylece çocuğunuz kendi davranışları hakkında daha iyi düşünebilecektir.

Geliştiren Disiplin-2: Etkin Yönlendirme 4

Disiplin anlarında, doğru duygusal bağlantı kurabilmeniz ve etkin yönlendirme süreçlerini devam ettirebilmeniz adına, her zaman koşulsuz olumlu bakışa sahip olmalısınız. Çünkü olumsuz yanıtlara başvurmak, çocuğunuzun tüm dikkatini istemediğiniz davranışa yönlendirebilir. Bu noktada, çocuğunuzun iyi kararlarını desteklemeli ve güzel davranışlarını da yakalayarak teşekkür edebilmelisiniz.

Kaynaklar:                                                                              

Dr. Daniel J. Siegel, Dr. Tina Payne Bryson/ Dramsız Disiplin, Pegasus Yayınları