Zeplin denildiğinde akıllarda ilk canlanan şey 1900’lü yılların başındaki siyah beyaz fotoğraflarda gözüken devasa balonların gökyüzünde süzülmesidir ve bu görüntülerin ardından 1937’de yaşanan Hindenburg faciasıdır.

hava gemileri

Teknolojinin gelişmesi, sürekli ileri ve üstel bir ivmeyle gidemeyebiliyor maalesef. Bazen dalgalanmalar da yaşanabiliyor. Hatırlıyorsanız sizinle 1900’lerde geleceğin tasvir edildiği resimleri incelemiştik. O zaman denizaltı araçlarını bile zeplin formunda hayal etmişlerdi. O dönem insanı için zeplinler, teknolojinin ve bilimin hayata geçirdiği olağanüstü örneklerdi.

Peki ne oldu da bu muhteşem icadın gelişmesi ileriki bir döneme ertelendi ya da terk edildi? Bu sorunun cevabını uzun uzadıya açıklamayacağım. Sevgili yazarımız Oğuzhan Arslan’ın Hindenburg: Havacılık Sektörünün Titaniği adlı yazısında zeplinlerin gelişimine darbeyi vuran kazanın detaylarına ulaşabilirsiniz.

Peki Zeplinler Tekrar Nasıl Gündeme Geldi?

Google’ın kurucu ortağı Sergey Brin’in zeplinlere olan hayranlığını taa 2012 yılında, Google Glass (RIP)’ın tanıtımı için düzenlenen gösteride fark ediyoruz. Gösteri, San Francisco şehir merkezinin üzerinde yüzen bir zeplinden bir atlamacı ekibinin, Google gözlükleri ile atlaması ve o sırada atlamacıların gözünden olayların akışının yayınlandığı bir gösteriyi içeriyordu.

zeplin

İlk olarak 2017’de Mountain View’daki NASA Ames Araştırma Merkezi’nde devasa zeplin projesinin ipuçlarını içeren bir bülten yayımlandı. O zamanlar bu proje ile ilgili tüm detaylar oldukça gizlilik içinde yürütülüyordu. Mart ayı başında, TechCrunch’a göre Sergey Brin’in zeplin şirketi LTA Research and Exploration (LTA, “Lighter Than Air”) için iş ilanı yayınlamasıyla daha fazla bilgi açığa çıkmış oldu.

İş ilanını meraklıları için söylüyorum. Tecrübeli bir “Hidrojen Program Yöneticisi” arıyorlar. Bu da bize zeplinlerin yakıt olarak hidrojen kullanarak temiz enerjiyi seçtiğinin bir göstergesi olduğu fikrini veriyor. Aynı zamanda LTA web sitesinde yayınlanan iş ilanındaki detaylar, şirketin 1,5 megawatt’lık bir hidrojen yakıt hücresi tahrik sistemi kurma planlarını ortaya koyuyor. Böyle bir güç sistemi, LTA’nın insani hedeflerini daha verimli bir şekilde karşılayarak zeplinin daha fazla kargo taşımasına ve daha uzun menzilli görevlere dayanmasına izin verecek gibi görünüyor.

Bu arada 1,5 megawatt, LTA’nın hava gemisini uçabilen en büyük hidrojen yakıt hücresi yapacak. Rekor şu anda ZeroAvia’nın 0.25 megavatlık bir sistemle çalışan küçük yolcu uçağında.

Araçla ilgili detaylar yalnızca iş ilanından edinilen bilgilerle tahmin edilenler. Projenin amacını birazdan okuyacaksınız. Mevcut bilgiler ve projenin amacı düşünüldüğünde yeni zeplin için kurulacak sistemler ile okyanus aşabilme kabiliyetine sahip araçlar yapabilecekleri tahmin ediliyor.

Projenin Amacı

Gelelim işin benim açımdan en duygusal ve en can alıcı kısmına. LTA web sitesi incelendiğinde geliştirilen aracın insani hedefleri benimsediği belirtiyor: “LTA hava gemileri, özellikle sınırlı erişime sahip veya tahrip olmuş altyapı nedeniyle uçak ve tekneyle kolayca erişilemeyen uzak bölgelere afet müdahale ve yardım çalışmalarını destekler ve hızlandırmayı hedefler.”

Buna ek olarak LTA web sitesi, hava gemilerinin hem mal nakliyesi hem de insanları taşımak için kullanılan uçaklara, sıfır emisyon alternatifi olarak hizmet etmeyi amaçladığını belirtiyor. Son yıllarda iklim değişikliği sinyallerinin artması ile düşük emisyonlu hava gemileri, bilim insanları ve teknoloji devleri için daha çekici hale geldi.

Hava gemileri hem kargo gemilerinden daha hızlı hem de uçaklardan daha az emisyona sahip. Aslında hava gemilerinin geleneksel uçaklardan %80 – %90 daha az emisyon ürettiği belirtiliyor.

Hava gemilerinin çalışma presibine bakıldığında okyanuslarda bulunan “golf stream” akıntılarına benzer olarak gökyüzünde de bulunan “jet stream” adı verilen rüzgarlar var. Bu rüzgarlar dünyanın etrafını sarıyor. Araştırmacılara göre bu rüzgarlar sayesinde hava gemileri 20.000 tonluk yükü 16 günde Dünya etrafında taşıyabilir. Hem de sıfır emisyonla.

Hava Gemileri, Zeplinler Geri Mi Dönüyor? 1

Umut vadeden çalışmanın ileride ticari bir karşılığı olabilirse yani kargo ve insan taşımacılığı açısından da güvenli bir prototip yapılabilirse sıfır emisyonla çevre dostu uzak mesafeli taşımacılığın önü açılabilir.

Kaynakça: 1, 2, 3, 4, 5

Editör: Berfincan DOĞAN