Uyum, kişinin davranış ve düşüncelerinin diğer kişilere göre değişmesidir. Hayali bir grup baskısının içinde hissederek herhangi bir istek ya da emir olmadan diğer insanlara uyma gösterimidir. Kişi uyum sebebinin açıklamasını yapmakta zorlanabilir. Topluma ayak uydurmak en çok duyduğumuz şeylerden biridir. Neden uyuyoruz? Çoğumuz bilmiyoruz…

Uyma Olayını Etkileyen Faktörler

Her kişi aynı olaya aynı derecede uyum göstermez. Bazı kişiler gruba hiç uymazken bazı kişiler ise hemen uyum içinde olurlar. Bazı araştırma sonuçları sevilme ihtiyacı daha fazla olan kişilerin uyum davranışını daha çok gösterdiklerini ortaya çıkarmıştır. Sevilme ihtiyacı fazla olan kişiler, grubun diğer üyelerinin kendileri hakkında ne düşündüklerini çok fazla önemserler ve uyum davranışları daha kolay ve daha fazla olur.

Gruptan ayrışma isteği ise, tek ve özel olma isteği fazla olan insanlarda daha fazla görülmüştür. Bir diğer gözlenen durum ise eğitim ve zeka ile ilgili durumdur. Eğitim düzeyi arttıkça kişinin gruba uyma düzeyi de azalmaktadır. Tabi bu kişinin kendine olan güveniyle ile ilgilidir. Özgüveni daha az olan kişilerin uyma davranışının daha fazla olduğu bir gerçektir.

  • Grubun Üye Sayısı

Gruptaki kişi sayısının fazla olması, kişinin üzerindeki baskıyı arttırır. Grup sayısı daha az olan bir durumda kişi kendi fikirlerini daha rahat bir şekilde ifade ederken, sayı arttıkça baskın olan düşünceye yönelme eğilimi de artmaktadır.

uyma
  • Sosyal Destek

Grupta kendi düşüncelerine destek veren bireyleri gören kişilerin, gruba uyum davranışlarının azaldığı gözlenmiştir. Yani sosyal destek gruba uyumu azaltabilir.

  • Grup Birlikteliği

Grup içindeki yakın bağlar kişinin uyma davranışını arttırmaktadır. Gruptaki insanlar tarafından reddedilme korkusu ya da onları daha da memnun etme isteği uyum davranışının artmasına neden olur.

  • Kişinin Konuyla İlgisi

Kişi eğer uyulması gereken konu ile ilgili bir bilgi birikimine ya da konu üzerine bir ilgi ve merakı varsa gruba uyumu artacaktır. Fakat konu hakkında olumsuz bir tutumu varsa gruba uyma eğilimi azalacaktır.

uyma
  • Cinsiyet

Amerika’da yapılan eski çalışmalar kadınların erkeklerden daha fazla uyum gösterme eğiliminde olduklarını göstermişlerdir. Yeni çalışmalar ise kadın ve erkeklerin uyum gösterme konusunda bir farkın olmadığını göstermiştir.

Uyma davranışı, toplumun rahat ve düzenli bir seviyede olması için önemlidir. Bu sosyal kurallar ve uyma davranışları insanlarda rahatlık ve güven hissini arttıran bir durumdur. Uyma davranışının kötü yönleri ise istemediğimiz şeylere toplum ya da grup tarafından onaylanmak adına “uymamız” olabilir. Yani çevremiz gerçekten bizi biz yapan düşüncelerde çok büyük bir yere sahiptir.

Kaynak: 1

Editör: Minem Sena Kesen