Vicdan kavramını sık sık duyarız, “Elini vicdanına koy.”, “Senin hiç vicdanın yok mu?”, “Ne vicdanlısın.” gibi gibi türetebileceğimiz bir genişliğe sahiptir bu kavram.
Bir dersimiz de hocamız vicdanın açıklamasını “İçine koyduğun her şeydir.” olarak açıklamıştı. Ülkemiz de yaşanan, durmasını umduğumuz onca olaydan sonra vicdan kavramını ele almak, yazmak ve paylaşmak istedim.
Vicdan kelimesinin aslı Arapça’dan gelir. Arapçada bu kelime duyusal, duygusal ve içgüdüsel psikolojik durumları anlatır, Türkçe’de ise tutum ve davranışların ahlaki boyutunu karşılar. Felsefe de vicdan “Tanrının sesi” ya da “Uyarıcı ses” olarak tanımlanabiliyor. Platon mutlu olmanın ahlaklı olmaktan geçtiğini söylüyor.

insan

Psikolojik Boyutuyla Vicdan

Birçok kuramcı kuramlarının en başında insan gelişimiyle başlar. İnsanın iç dünyasına ait olduğunu bilinen vicdanın oluşum ve gelişiminde psikolojik süreçlerin etkisi çok büyük ve önemli yer tutmaktadır. Ahlak gelişiminin oluşması için vicdanın ayağa kaldırılması gerekir. Araştırmacılar ahlaki gelişim için 3 önemli öge olduğunu söyler.

Bunlar;

  1. Bilişsel Boyut (Düşünce ve yargıların gelişimi)
  2. Duygusal Boyut (Duygu ve değerlerin gelişimi)
  3. Davranışsal Boyut (Ahlaki davranışların gelişimi)

Psikoloji dendiğinde akla gelen ilk isimlerden biri olan Freud’un Yapısal Kişilik Kuramın’da bahsettiği üç kavram vardır. Bunlar id-ego-süperegodur. İd tamamen dürtü, haz ilkemizle çalışır ve anlık bir doyum peşindedir.

Süperego vicdan ilkesiyle çalışır ve toplumsal konularda düşüncelerimiz burada gelişir. Ego ise günlük hayatta id ve süperego arasında ki çatışmayı dengede tutmayı sağlar. Örnek vermek gerekirse id, “yap” der( aklınıza gelebilecek her şeyi düşünün) , süperego ise “olmaz kurallar var, bu doğru değil” der. Ego ise bu iki uç noktayı dengede tutmak için uğraşır.

vicdan


Vicdanın farklı alanlarda tanımlamak pek tabi mümkündür. Fakat hepsinin ortak noktası, insanın iyi iç sesi mutluluk ve toplumsal iyiliği sağlar ve vicdan hep destek olur. O yüzden, düşündüğünüz her şeyde, yapacağınız her eylem de elinizi vicdanınıza koyun.
Mutlu olmayı, mutlu yaşamayı ve mutlu ölmeyi her insan hak eder.
Ölümden daha çok sevgiyi konuşacağımız günlere…
Mutlulukla, sağlıklı kalın.