Strese dayanıklılığın, mutluluğun ve gerçek başarının temel taşı nedir? Özdenetim, kendini gerçekleştirme, yaratıcı düşünme ve daha birçok kişisel gelişim için gerekli yetenekler neye bağlıdır? Duygusal zekanın önemini savunan tez tüm zor duygu durumlarına dair bize ne öneriyor? Hayatın güzelliği onun hassaslığından ayrılamaz diyelim ve duygusal zekanın yaşamımızdaki yerine önem verelim.

Duygusal Zeka Nedir?

Duygusal zeka; bireyin kendi duygularını anlama (intrapersonal) ve diğer insanların duygularını anlama (interpersonal) yeteneklerini gerektirmektedir. Bu iki bileşen size duygu durumunu yönetebilme potansiyelini kazandırır. İnsanın kendi duygularıyla birlikte diğer insanların da duygularını yönetebilme fikri günlük yaşam talepleriyle başa çıkma yetilerini geliştirecek kapasiteyi sağlamaktadır.

Duyguların yaratıcılığı ateşleme yeteneği de duygusal zeka tanımı olarak kabul edilmektedir.

Duygusal Zeka Yetenekleri Nelerdir?

Strese dayanıklılık, özdeğer, kendini gerçekleştirme, öz motivasyon, değişime uyum sağlama, esnek planlama, yaratıcı düşünme, dikkati yoğunlaştırma, sosyal sorumluluk geliştirebilme, güvenli girişkenlik gibi özellikler duygusal zeka yetenekleridir. Ayrıca duygusal zeka, problem çözme algımızı da etkilemektedir.

Mutluluk ve Başarının Temel Taşı: Duygusal Zeka 1

Duygusal Zeka Bizi Daha Akıllı Yapar Mı?

Problem çözme; kişinin kültürü, tercihleri, ilgileri ve o anki duygusal durumuna bağlıdır. Duygusal zeka, bilişi duygulara bağlar ve evet duygular kişiyi daha akıllı yapabilir. Bu durumu şöyle açıklayabiliriz:

Beyni bütünlük içinde çalışan fiziksel bir yapı olarak tanımladığımızda duygusal zeka ve entelektüel zekanın etkileşimli bir bütünlük içerisinde var olan bir potansiyel olduğunu kolaylıkla kavrayabiliriz. Ne var ki özdenetim, azim, kendi kendini harekete geçirme gibi duygusal zeka yetenekleri entelektüel zekayı daha iyi kullanabilme şansını sağlar.

Hayattaki Etik Tavır ve Duygusal Zeka

Duygular bize hakim olduğu sürece zeka iyi ya da kötü hiçbir yere varamaz. Duygu kontrolü ise irade ve kişiliğin özüdür. Hayattaki etik tavrımız için duygusal zekanın önemini savunan tez; duyarlılık, kişilik, ahlaki güdüler arasındaki bağlantıya dayanır. Duyguların ve ifadelerin uygunluğu bu bağlantıyı sağlamlaştıracaktır.“Beni değerlerime hangi hareket götürecek, beni değerlerimden hangi hareket alıkoyacak?” düşüncesi etik ve mutluluk getiren başarıya ulaşmamızı sağlayacaktır.

Mutluluk ve Başarının Temel Taşı: Duygusal Zeka 2

Duygusal Zeka Geliştirilebilir Mi?

Genetik miras bize mizacımızı belirleyen bir dizi duygusal özellik sağlar. Temel duygusal alışkanlıklarımızın oluşmasında kritik dönemler ise çocukluk ve ergenliktir. Nörolojik bulgular ışığında duygusal alışkanlıklarımızı şekillendirmenin mümkün olacağı biliniyor. Beyin devreleri olağanüstü esnektir, mizaç kader değildir.

Duygusal Zeka Potansiyelini Geliştirmek İçin Öneriler

●Hayal gücümüzü canlandıracak, vicdanımızı ve değerler sistemimizi geliştirecek tarzda okumayı öğrenmeliyiz. Yazılanları yaşamak, kitapla konuşmak sesli okuma ile mümkün olabilir. Kelimeleri hayal gücünüzle de görmeye başlarsınız.

●Ne hissediyorsanız yazın. Yanlış pozitif ve öteleştirme “kalıplaşmış tepkiler” ve “kalıplaşmış inançlar” getirir. Kimse okumuyormuş gibi doğruları yazın. Çünkü kendinizi görerek başkalarını da görüyorsunuz.

●Duygusal gerçeklikleri hissedebilme, bir organizasyon içinde ortaya çıkıyor. Bu size yakınlaşma, yaratıcılık ve inovasyon sağlar.

●Aktif olun, bütün iyi duygular harekete geçmekle meydana gelir.

●Duygularınızı doğru etiketleyin. Duygular veridir, talimat değildir. O duygudan kurtulmak için acele etmeyin. Duygular önemsizleştiği, baskılandığı durumlarda daha da güçleniyor. Psikolojide buna yükselme deniyor. Bu nedenle duygularınızda farkındalık oluşturun ve duygularınızın sınırlarını öğrenin.

●Zor duygular hayatla yaptığımız anlaşmanın bir parçası. Stres ve rahatsızlık yaşamadan ne anlamlı bir kariyer yapabilir, ne aile yetiştirebilir, ne de dünyaya bir iyilik yapabilirsiniz. Bir bakıma rahatsızlık, anlamlı bir hayatı kabul etmenin bedeli. Yani bir rahatsızlık içerisindeyseniz içiniz rahat olsun 🙂 anlamlı bir yaşamınız var demektir.

Karışık ve zor olanlar dahil tüm duyguları radikal bir şekilde kabullenmek; dayanıklılığın, mutluluğun ve gerçek başarının temel taşıdır.

İyiliğin aslında aramızda dolaştığını unutmayınız. Nezaket ve güven duygusunun eksikliğini yaşadığımız bu dönemde durumu telafi edecek umudumuz hala var. Neşeli bir “İyi Günler” dileyerek dahi çoğu şeyi güzelleştirebilirsiniz.

Kaynaklar

●Daniel Goleman, DUYGUSAL ZEKA NİÇİN IQ’DAN ÖNEMLİDİR?

● https://www.ted.com/talks?language=tr

●Duygusal Zeka Ve Problem Çözme- AE İşmen – 2001 – dspace.marmara.edu.