İnsan hücreleri, vücudun ihtiyaç duyduğu yeni hücreleri oluşturmak için büyür ve bölünür. Hücreler, hasar gördüğünde ya da yaşlandığında ölürler ve yerlerini yeni hücreler alır. Kanser, vücuttaki anormal hücrelerin kontrolsüzce büyümesidir. Trilyonlarca hücreden oluşan insan vücudunun hemen hemen her yerinde başlayabilir. Genellikle vücuda yayılma yeteneğine sahiptir. 

Bağışıklık Sisteminin Rolü

Bağışıklık sisteminin anormal hücreleri tespit etme ve yok etme kabiliyeti, kanserin gelişimini önler veya bastırır. Fakat bağışıklık sisteminin kanser gelişimini durduramadığı durumlar da vardır:

  • Kanser hücreleri bağışıklık sisteminden gizlenir ya da kaçar.
  • Bağışıklık sistemi, kanser hücrelerini tanır ancak onları yok edecek kadar güçlü değildir.
  • Kanser hücreleri, bağışıklık sisteminin saldırmasını engelleyen sinyaller üretir.

İmmünoterapi Nedir? 

Hastanın kendi bağışıklık sistemini kansere karşı savaşması için güçlendiren bir tedavidir. Bağışıklık sisteminin vücuttaki kanser hücresini tanımasını, hedef almasını ve ortadan kaldırmasını sağlamak için çalışır. 

Doktorlar tarafından immünoterapinin tercih edilmesinin çeşitli sebepleri vardır:

  • İmmünoterapi diğer tedaviler işe yaramadığında tercih edilebilir. Örneğin; cilt kanserine, radyasyon veya kemoterapi iyi yanıt vermez. 
  • Kemoterapi, immünoterapi ile birlikte daha iyi sonuç verebilir. 
  • Daha az yan etkiye neden olur. Bunun nedeni, vücuttaki tüm hücreleri değil sadece bağışıklık sistemini hedef almasıdır. 
  • Kanserin tekrarlama olasılığı daha düşük olabilir. İmmünoterapi sayesinde bağışıklık sistemi, tekrarlama durumunda kanser hücrelerinin peşinden gitmeyi öğrenir.

İmmünoterapinin çeşitleri vardır.

T Hücre Tedavisi

T hücreleri, arızalı hücreleri bulmak ve yok etmek için vücutta hareket eder. Yeni bir enfeksiyon veya hastalık durumunda vücut, T hücrelerini bu spesifik enfeksiyon veya hastalıkla savaşmak için oluşturur. Bazılarını yedekte tutar ve tekrar bir hastalık durumu olursa vücudumuz onu tanır ve hemen saldırıya geçer.

immünoterapi

CAR (kimerik antijen reseptörü) T-hücre tedavisinde, hastanın T hücreleri çıkarılır ve laboratuvara alınır. T hücreleri genetik olarak değiştirilir, böylece kanser hücrelerine saldırırlar. Bu CAR T hücreleri çok sayıda büyütülür ve daha sonra hastaya enjekte edilir. CAR T hücreleri sadece bir kez enjekte edilebilir çünkü vücutta çoğalmaya devam ederler. CAR T hücreleri hastanın vücudunda kanserle savaşmaya devam eder ve etkinliği zamanla büyüyebilir.

Monoklonal Antikorlar

Kanseri tedavi etmek için kullanılan monoklonal antikorlar, laboratuvarda oluşturulan bağışıklık sistemi proteinleridir. Vücudumuzun kendi antikorları gibi monoklonal antikorlar da spesifik hedefleri tanır ve onlarla etkileşime girecek şekilde tasarlanmıştır. T hücrelerini kanser hücrelerine yakın tutarak bağışıklık hücrelerinin onları öldürmesine yardımcı olur. 

Kanserle Mücadelede İmmünoterapi 1

Onkolitik Virüs Tedavisi

Bu tedavide, kanser hücrelerini yok etmek için laboratuvarda değiştirilen virüsler kullanılır ve tümöre enjekte edilir. Daha sonra virüs, kanser hücrelerine girer ve kendisinin bir kopyasını oluşturur. Bu, kanser hücrelerinin patlamasına ve ölmesine neden olur. Virüs sağlıklı hücrelere girmez.

İnterferon Ve İnterlökinler

İnterferonlar, vücutta bir patojen olduğu konusunda vücudumuzu uyarmak için bağışıklık sistemi tarafından üretilen proteinlerdir. Bağışıklık sisteminin kanserle savaşmasına yardımcı olmak için laboratuvarda yapılabilir. Ayrıca kanser hücrelerinin büyümesini yavaşlatabilirler.

İnterlökinler, hücrelerin iletişim kurmasına yardımcı olan proteinlerdir ve bir bağışıklık sistemi yanıtı başlatabilirler. Laboratuvar yapımı interlökin-2 (IL-2) böbrek kanseri ve cilt kanserini tedavi edebilir.

Bağışıklık Kontrol Noktası İnhibitörleri

Görevi, bağışıklık tepkisinin vücuttaki sağlıklı hücreleri yok edecek kadar güçlü olmasını önlemektir. Kontrol noktaları bloke edildiğinde bağışıklık hücrelerinin kanserle daha güçlü bir şekilde savaşmasını sağlar.

Kanser Aşısı

Aşı, bağışıklık sistemini antijen adı verilen yabancı bir proteine maruz bırakır. Bu durum, bağışıklık sistemini bu antijeni tanımak ve yok etmek için tetikler.

Kanserin tedavisinde umut vadeden immünoterapi, çeşitli yan etkilere sebep olabilir. Örneğin; bazı immünoterapi türleri bağışıklık sistemini hızlandırır ve ateş, titreme, yorgunluk gibi etkileri gözlemlenebilir. İlacın vücuda girdiği bölgede kaşıntı, şişlik, kızarıklık veya ağrı olabilir. Organlara ve sistemlere zarar verebilir. Bu ilaçlardan bazıları bağışıklık sisteminin kalp, karaciğer, akciğer, böbrek veya bağırsak gibi organlara saldırmasına neden olabilir. 

Kaynakça: 1, 2, 3, 4

Editör: Sena Bakı