Psikolojide pek çok kuram sağlıklı bir ruh hali için bize örnekler üzerinden açıklamalarda bulunur ve biz de ister motive olalım istersek de “denemekten zarar gelmez” mottosu ile hayatımıza dahil edelim, bir şekilde kendimizi içinde buluruz. Bulduğumuzda ise kendimizi çoğu zaman olduğundan daha iyi hissetmeye başlar, belki de konu veya kurama dair başka araştırmalar yapar,kitaplar okur, daha çok bilgi sahibi olmak isteriz. Bugün ise öz şefkat; okumak, daha çok bilgi sahibi olmak isteyeceğiniz bir konu.

öz şefkat

Öz Şefkat Nedir?

Öz şefkat,kişinin kendine de sevdiği birine davrandığı şekilde davranmasıdır. Tanımı tam manasıyla anlayabilmek için bir karşılaştırma yapalım. Zor zamanlardan geçen, belki bir kayıp yaşamış, belki talihsiz bir olay, belki de bir başarısızlık yaşamış çok sevdiğiniz birine bu gibi durumlarda nasıl davrandığınızı düşünün.

Soruyu bir de kendinize aynı olaylar yaşandığında verdiğiniz tepkiler penceresinden bakınca “şefkatli” olup olmadığınız yönünden değerlendirin. Buradaki öz şefkatli bir farkındalığı, kendimize karşı nezaketsizliğimiz ve başkasına karşı gösterdiğimiz nezaket arasındaki farkı görünce ayrımına varıyoruz. Zor zamandan geçen sevdiğiniz birine karşı ses tonunuz nasıl olursa kendimize karşı da iç sesimiz aynı ses tonunda mı? Olaylar istemediğimiz gibi gittiğinde kendimizi suçlayan, kendimize öfkelenen bir yapımız varsa kendimizi sakinleştirip “Bu zor zamanlarda kendime nasıl yardımcı olabilirim?” diye düşünüyor muyuz? Ancak tüm bu soruların cevabını sevdiğimiz biri söz konusu olunca kolaylıkla yumuşak bir ses tonu ile, yanında olma isteği ile cevaplıyoruz. Peki kişi, kendi ile neden dost olamıyor ?

Acı, hüzün, mutsuzluk bizim kapımızı çaldığında hepimizde ortak olduğunu unutup “neden ben?” sorusunu sormaya meyilliyizdir. Kişisel kabul düşüncesinin zor olduğunu biliyoruz ancak bize yalnız olmadığımızı hissettirecek öz şefkatli davranışlarımız ile olumsuz tecrübelerimizin üstesinden gelebilmemiz mümkün. Hayatımızı ele almak, iyileştirmek elimizde. Tıpkı sevdiğimiz birinin yaşadığı talihsiz olaylarda verdiğimiz nazik tavsiyeler gibi, kendimizi de kabullenmemiz, yalnızlaştırmamamız ve yaşadığımız tüm olumsuzlukları kucaklamamız mümkün. Bunun için öz şefkatin üç unsurunu öğrenelim ve yola çıkalım.

İlk olarak öz nezaket bize zor zamanlardan geçerken kendimize acımasız yorumlar, kaba ve sert çıkışlar yapmaktan geri durmayı öğütlüyor.

İkincisi ise ortak insanlık hissiyatı. Hayatımız salt bizim için zorlu süreçlerden geçmiyor, kişisel tecrübeler herkes için farklı zamanlarda farklı şekillerde işliyor.

Son olarak ise bilinçli farkındalık. Aslında en önemli kısım sanıyorum burada başlıyor. Kişi, zor bir durumdan geçtiğini farkına varıp kabullenmeli ve kabullendikten sonra yapacaklarını düşünüp hareket etmeli. Yarayı fark etmeliyiz ki ona uygun bir tedavi süreci geliştirebilelim.

Kendimizle Dost Olmak: Öz Şefkat 1

Farkındayım Ama Yapamıyorum

Bu aşamada aslında pek çok kişisel gelişim kitabı/filmi, meditasyon yöntemleri,terapiler denenebilir. Ancak kişinin kendi geçirdiği zor dönemleri, başarısızlıklarını, kısacası kendini suçladığı ne ise “ona rağmen” yaşamayı öğrenmesi değil de “onunla birlikte” yaşamayı öğrenmesi dönüm noktası oluyor.

Öz şefkatli farkındalık üzerine ise Türkiye’de Psikolog Zeynep Selvili Çarmıklı’nın geliştirdiği metot ile derinlemesine okumalar yapılabilir. Yazarın, Pembe Fili Düşünme kitabı kendi yaşadığı olumsuz süreci nasıl başa çıkılabilir hale getirdiği ve aslında hepimizin içinde kendi ile dost olabilecek sevecenlikte insanlar yattığı üzerine bir çalışma. Ödül avcısı gibi yalnızca güzel olanı yakalama peşinde olan insanlar için yaşamın “tüm” duyguları ağır geldiğinde hayat anlamsızlaşır ve çekilmez bir hale gelir. Bundan sıyrılabilmek için tüm duyguları kabullenmek, kaçınılmaz olarak yaşadığımız acılar üzerinden anlam bulabilmek dayanaklılığımızı ve esnekliğimizi arttıracağı gibi şefkatin de aslında ne kadar önemli bir iyileştirici gücü olduğunu öğretiyor bizlere. Hepimizin sevdiğimiz insanları kucakladığımız gibi kendimizi de kucakladığımız bir ömrü olması dileğiyle.

Kaynakça:
1-https://www.zeynepselvili.com/tr/oz-sefkat
2-Pembe Fili Düşünme, Zeynep Selvili Çarmıklı