Çin’in Wuhan kentinde ortaya çıkıp hızla tüm Dünya’ya yayılan ve WHO tarafından pandemi ilan edilen COVİD-19 (Korona virüs)’dan dolayı herkes endişeli. Eczanelerin ve marketlerin çoğunda el dezenfektanları, kolonyalar, ıslak mendiller, maskeler ve bağışıklık güçlendirici ilaçlar tükenmiş durumda. Tükenmeyen yerlerin bir çoğunda ise bu ürünler fahiş fiyatlara satılmakta.

Peki fahiş fiyata satılan ürünleri şikayet etmenin bir yolu var mı? Dezenfektanlar, kolonyalar ve maskeler bizi korona virüsünden ne kadar koruyor? Bunları ne zaman kullanmalıyız? Dünya’da ve Türkiye’de son durum ne? Hangi ünlü isimlerde korona virüsü tespit edildi?

Korona Virüsünden Korunmak İçin Kullandığımız Tıbbi Ürünler Bizi Ne Kadar Koruyor?

Maske

Korona virüsünün ülkemize girmesi ile birlikte özellikle metropol olan şehirler İstanbul, İzmir ve Ankara’da insanlar kalabalık alanlarda maske takmaya başladı. Peki maske takmamıza gerek var mı?

Uzmanların yaptığı araştırmalar sonucunda Covid-19’un damlacık ile bulaşan bir virüs olduğu ortaya konuldu. Damlacık ile bulaşan hastalıklarda (örn: grip, soğuk algınlığı, korona) hasta olan kişi hapşırdığında veya öksürdüğünde virüsün havada asılı kalmadığı ve yere düştüğü uzmanlar tarafından belirtildi. 1 metreden ileriye gidemeyen bu virüslerin hasta kişiye 1,5-2 metreden yakın değilseniz size bulaşma riskinin düşük olduğu düşünülüyor. Dr. Schaffner, “Sıradan ameliyat maskeleri doktorların ameliyat sırasında hastalarına bir bakteri veya virüs bulaştırmaması için kullanılıyor. Bu maskelerin etrafında boşluk olması nedeniyle kesin bir koruma mümkün değil.” ve Independent’a konuşan Londra Hijyen Ve Tropik Tıp Okulundan Uluslararası Kamu Sağlığı Profesörü Jimmy Whitworth, “Maskelerin çok etkili olduğuna dair çok az kanıt var. Maskelerin en etkili olduğu nokta, hasta kişilerin takıp bunu başkalarına bulaştırma riskini azaltması.” diyor.

Uzmanların bir çoğununda belirttiği üzere maske tam bir korunma yöntemi değildir. Maskenin çeşitlerine göre korunma oranı değişse de (Yaklaşık olarak korunma oranları: ince maskeler %30, N95 maskeler %70) virüsten %100 korunma şansı şimdilik bulunmamakta. Uzmanların da savunduğu üzere maskeleri kendini hasta hissedenlerin, hastalık tehşisi konulanların ve virüsün bulunduğu ülkeden dönenlerin kullanması korunma açısından daha doğrudur. Ayrıca birçok hastane daha şimdiden maske sıkıntısı çekmekte. Bu nedenle bilinçsizce maske almak ve maske stoğu yapmak ileride hastanelerdeki tedavi sürecini sekteye uğratabilir. Lütfen bilinçlenelim ve stok yapmaktan kaçınalım. Unutmamalıyız ki eğer virüsten korunmak istiyorsak önce sağlık çalışanlarımızı bu virüsten korumamız gerekli.

Korona

Dezenfektanlar Ve Kolonyalar

Herkesin elinde görülen ve artık ülkemizin dezenfektan koktuğu bu sıralarda dezenfektanların bizleri ne kadar koruduğu akıllardaki sorulardan biri. Uzmanların açıklamasına göre dezenfektanlar, her virüs için aynı oranda temizlik sağlamıyor ama şanslıyız ki korona virüs üzerinde etkili. İçerisinde bulunan bileşenler su ve sabun kadar ellerimizi temizlemese bile su ve sabunu bulamadığımız zamanlarda (toplu taşıma araçlarından indiğimizde, temiz olmadığını düşündüğümüz yerleri tutuğumuz da) kullanılabilir.

Corona
Popular Science

Peki akıllardaki bir diğer soruya gelelim, kolonya da korona üzerinde etkili midir? Evet etkilidir ama her kolonya etkili değildir. Eğer korona virüsten korunmak istiyorsak saflık derecesi %60’ın üzerinde olan kolonyaları tercih etmemiz gerekmekte. Fakat her şeyin fazlası zarar olduğu gibi kolonyaların da fazlası zararlıdır. Kolonyaların içerisinde bulunan etil alkol, el antiseptikleri ve izopropil alkol güçlü kimyasallardır ve fazla kullanımda eldeki dokuya, elin korunmasında görevli bakterilere zarar vermektedir.

Fahiş Fiyatlara Ne Yapabiliriz?

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca’nın yaptığı açıklamalardan sonra el dezenfektanlarında, kolonyalarda, maskelerde ve gıda ürünlerinde gözle görülür bir artış oldu. Bunun üzerine Ticaret Ve Sağlık Bakanlığı bu artışı engellemek adına HFA (Haksız Fiyat Artışı) Bildirimi uygulamasını başlattı.

Telefonunuza HFA Bilirimi uygulamasını indirerek usulsüz fiyat artışı gördüğünüz marka ve işbirlikleri rahatlıkla şikayet edebilirsiniz. Şikayet edilen ve fiyat artışı tespit edilen markalara verilecek ceza 104.000₺ olarak belirlendi. Virüsün Türkiye’ye gelmesinden önce 9 firmaya ceza verilmişken bu sayı virüsün ülkeye girmesinden sonra 2 bini aştı.

Korona Virüsten Doğru Şekilde Korunuyor Muyuz? 1

Türkiye’de Ve Dünya’da Son Durum Ne?

Virüs şu anda tam 117 ülkeye yayılmış durumda. Çin, İran ve İtalya ise bu virüsten şu an için en çok etkilenen ülkeler.

Ünlü isimlerden Tom Hanks, Rita Wilson ve NBA Utah Jazz oyuncusu Rudy Gobert’te korona virüs tespit edildi. Bunun üzerine NBA yönetimi ligde tüm maçların süresiz askıya alındığını açıklayarak bir ilke imza attı. Donald Trump, Avrupa’ya seyahat yasağı getirdi. Birçok ülkede sosyal etkinlikler durduruldu ve okullar tatil edildi.

Korona Virüsten Doğru Şekilde Korunuyor Muyuz? 2
Dünya’daki Virüs ve Ölüm Oranları

Türkiye’de ise önlemler çok erkenden alınmaya başladı. Henüz oranlar az olmasına rağmen üniversiteler 3 hafta; ilkokul, ortaokul ve liseler 1 hafta dezenfekte amacıyla tatil edildi. Başta İstanbul ve Ankara ile birlikte toplu taşımalarda da dezenfekte çalışmaları başlatıldı. Aynı zamanda birçok toplu taşıma aracında uzmanlar doğru el yıkama yöntemlerini, öksürürken ve hapşırırken ne yapılması gerektiğini anlatmaya başladı.

İstanbul’da turistlerin ziyaret meskenleri olan müzeler ve tarihi bölgelerde de dezenfekte çalışmaları başladı. Maçların seyircisiz oynanmasına karar verildi. Sağlık Bakanı Koca, Avrupa seyahatlerinden dönenlerin 14 gün kendini izole etmesi konusunda uyarılarda bulundu.

Bir Uyarı Olarak!

Lütfen nereden geldiğini bilmediğiniz ses kayıtlarına doğruluğu kanıtlanmadan inanmayınız. Marketlerden ve eczanelerden bilinçsizce ve gerektiğinden fazla alışverişten kaçınınız. Maskelerin ve dezenfektanların sağlık çalışanlarının ihtiyacı olacağını unutmadan maske ve dezenfektan satın almaya özen gösteriniz. Kendimizden önce bizi iyileştirecek sağlık çalışanlarını bu virüsten korumalıyız.

Eğer kendinizi halsiz ve hasta hissediyorsanız evden çıkmamaya özen gösteriniz. Eğer evden çıkmanız zorunluysa lütfen maske takarak dışarı çıkıp insanlara temas etmeyiniz.
Korona virüs belirtileri gösteriyorsanız lütfen en yakın hastaneye başvurunuz. Gittiğiniz hastaneye kalabalık olan acil kapısından girmemeye özen gösteriniz ve içeri girdiğinizde doktorları bilgilendirmeden size dokunmalarına ve çok yaklaşmalarına izin vermeyiniz.

KreatifiBiri ailesi olarak tek isteğimiz bu virüsün daha fazla kayba yol açmadan tedavisinin bulunmasıdır. Aşağıdaki videoyu izlemenizi öneririm. Sağlıklı günler 🙂

Kaynak: 1, 2

Editör: Berfincan Doğan