Kriptoloji, bazılarımız için kulağa epey yabancı geliyor. Peki şifreleme veya şifre bilimi desem, şu an sanki biraz daha bir şeyler rayına oturmaya başladı. Son zamanlarda pek çok kitap ve filme konu olmuş bir bilim dalı aslında kriptoloji. Hazır yeri gelmişken sıcağı sıcağına konuyla alakalı çok güzel bir film önerisi geliyor. Aklıma ilk gelen ve izlemenizi şiddetle tavsiye ettiğim bir film bu: Yapay Oyun ( The İmitation Game). Filmden kısaca bahsetmem gerekirse; film, İngiliz matematikçi, kriptanaliz ve dönemin önde gelen bilgisayar bilimcisi Alan Turing’in İkinci Dünya Savaşı zamanında Almanların gizli mesajları şifrelemek ve tekrar çözmek için kullandığı Enigma makinesinin şifrelerini kırma serüvenini konu alıyor. Bu öneri ve kısa açıklamadan sonra, kriptolojinin ne olduğuna ve detaylarına artık geçebiliriz.

kriptoloji, şifre, şifre bilimi, bilim, şifre teknikleri

 

Kriptoloji Nedir?

Kriptoloji kelimesi, köken bakımından eski Yunanca’da yer alan “kryptos logos” kelimelerinden gelmektedir. “kryptos” kelimesi “gizli dünya” anlamını, “logos” ise sebep-sonuç ilişkisi kurma anlamını taşımaktadır. Kriptoloji ise, şifreleme bilimidir. Herhangi bir iletinin iki ya da daha fazla kişi veya kurum arasında belirli bir sisteme göre şifrelenip alıcıya iletilmesi ve deşifre edilmesidir. Kriptolojinin askeri kurumlarda, özel devlet kurumları arasında ve daha birçok yerde kullanım alanı vardır. Kriptografi ve kriptoanaliz olarak iki branştan meydana gelir. Kriptografi; herhangi bir iletiyi şifrelemek için, kriptoanaliz ise şifreleri çözüp analiz etmek için kullanılır.

kriptoloji, şifre, şifre bilimi, bilim, şifre teknikleri

Kriptoloji Tarihi

İlk kriptolog 4000 yıl önce yaşamış Mısırlı bir kâtiptir. M.Ö. 5-6. yy. zamanlarında askeri alanda gizliliğin gerekmesi nedeniyle şifreleme askeri alana girdi ve bu alandaki ilk kriptograflar,  Spartalılar’dır. Türkiye’deki kriptoloji sürecine bakmak gerekirse; Türkiye’de ilk kriptoloji cihazı üretilmesi aşamaları 1974 yılında Gebze’deki Marmara Araştırma Merkezi’nde bulunan Elektronik Araştırma Ünitesi’nde başlatılmıştır.

1976 tarihinde Türkiye’de ilk defa ulusal on-line kripto cihazının prototipinin üretilmesine başlanmıştır ve 1978 tarihinde de cihaz üretimi tamamlanmıştır. Cihazın adı MİLON-I (Milli On-Line Kripto Cihazı-I) olarak belirlenmiştir. Güvenilirliğinin artması sebebiyle 1990 yılında MİLON-II ve 1995 yılında MİLON-III hizmete girmiştir. Günümüzde de hala TÜBİTAK bünyesinde kriptoloji alanında birçok proje geliştirilmeye devam ediyor. Bu projeler genellikle kriptolu farklı tür cihazlardan oluşuyor.

kriptoloji, şifre, şifre bilimi, bilim, şifre teknikleri

Şifreleme Teknikleri

Bu başlık altında da size birkaç şifreleme tekniğinden bahsetmek istiyorum. Bunlardan en çok bilineni, oldukça basit yöntemlere dayalı olan Ceaser (Sezar) Şifrelemesi. Sezar şifreleme yöntemi ilkel şifreleme yöntemlerinden biridir. Sezar askeri mesajlarını yollarken harflerin yerini değiştirdi. Böylelikle düşmanları, mesajı ele geçirse bile bu mesaj onlara çok anlamsız gelecekti. Harflerin sırasını kaydırma yöntemi ile yapılır. Kodu çözecek olan kişi kaydırma sayısını biliyorsa iletilen mesajı rahatlıkla çözebiliyor. Örneğin üç harf atlamalı bir şifrelemede “kalem” kelimesi “ndohp” ile kodlanır. (“m” harfi için; normalde üç harf kaydırıldığında “ö” harfi çıkıyor fakat Latin alfabesi kullanıldığından dolayı “ö” kullanılmayıp bir sonraki harf olan “p” harfine geçiliyor.) Bir diğer şifreleme tekniği ise Steganografi ( Veri Gizleme). Bu teknik, resmin içine yazı saklama üstelik müzik,video ya da başka uzantılı dosyalara veri saklamak ve okumak için kullanılmaktadır. Steganografi yöntemi tanım içerisinde 3 farklı kısma ayrılır:

 ImageHide: Bu yöntem, resim dosyalarının içine veri gizlemeye ve bu verileri şifrelemeye yarayan araçtır.

 Mp3Stego: Bu yöntem ise araçta ses dosyalarının içine veri saklamaya yarar.

 StegoVideo: Bu yöntemde adından anlaşılacağı üzere video üzerine veri saklayabilirsiniz.

kriptoloji, şifre, şifre bilimi, bilim, şifre teknikleri
3 harf kaydırmalı Sezar şifreleme

Sonuç olarak; kriptoloji (şifre bilimi) de birçok bilimde olduğu gibi  zaman geçtikçe gelişmeye ve yeni teknikler, yöntemler bulunmaya devam edecektir.

Yazımı burada bitiriyorum umarım sizler için faydalı olmuştur, hatalarım varsa affola, bir sonraki yazıda görüşmek üzere.

Sevgiler…

KAYNAKÇA : https://tr.wikipedia.org/wiki/Kriptoloji

                             https://tr.khanacademy.org/