Gerçek bir hayat hikayesini konu edinen Lorenzo’nun Yağı filmini aslında geçen yıl bir dersimde doğuştan metabolizma hastalıkları konusunu gördükten sonra izlemiştim. Filmde 7 yaşına kadar hiçbir hastalık belirtisi göstermeyen Lorenzo Odone, daha küçücük yaşında tuhaf bir hastalıkla karşı karşıya kalıyor ve doktorlar adını Adrenolökodistrofi (ALD) koydukları bu hastalık için Lorenzo’ya iki yıl ömür biçiyor. O andan itibaren Odone ailesinin çaresiz azmi onları yeni bir hayata sürüklüyor.

Lorenzo'nun Yağı

Filmi izlemeden önce 7 yaşında bir çocuğa durup dururken iki yıl ömür biçen hastalığı biliyor olmamın filmin bendeki etkisini fazlaca arttırdığını söyleyebilirim. Bu sebeple filmin konusuna tam olarak girmeden biraz hastalıktan bahsetmek ve daha sonra filme devam etmek istiyorum.

Adrenolökodistrofi (ALD)

Doğuştan metabolizma hastalıklarından biri olan Adrenolökodistrofi hastalığı çok uzun zincirli yağ asitlerinin sinir sistemi ve böbrek üstü bezlerinde birikmesine bağlı ortaya çıkan bir yağ metabolizması bozukluğudur. Hastalık X kromozomuna bağlı çekinik (resesif) genlerle taşınıyor. Bu da demek oluyor ki kadınlarda hastalık sadece taşıyıcı olarak gözlenirken, taşıyıcı bir anneden erkek olarak doğmuş olmak hasta olma riskini ortaya çıkarıyor.

Lorenzo’nun Yağı 1

Hastalığın tanımlanan 3 tipi vardır: 1) Çocukluk çağı serebral tip 2) Adrenomiyelonöropati 3) Addison Hastalığı. ALD’ nin çocukluk çağı serebral tipinin klinik belirtileri genellikle yaşamın ilk 10 yılında ortaya çıkıyor. Filmde 7 yaşında olan küçük çocukta da çocukluk çağı serebral tip görülüyor. Bu formdan etkilenen çocuklar ruhsal bozukluklar, davranış ve öğrenme bozuklukları, dikkat eksikliği ile tanı alıyorlar. İlerleyen süreçte okul başarısında azalma, konuşulan ve yazılanları anlamada zorluk, konuşma zorlukları, kol ve bacak kaslarında kuvvet kaybı, yürümede güçlük gibi belirtiler gözleniyor. Belirtiler aylar hatta yıllar boyu sürebiliyor.

Lorenzo’nun Yağı 2

ALD, dönemin (1985) şartları göz önüne alındığında çok çok az bilinen nadir bir hastalık. Her ne kadar doktorlar ve diyetisyenler; hastalar için ortak diyet tedavisi yöntemi önerse de o dönemde hastalığın bulgularını azaltan, kesin bir tedavi yöntemi bulunamamış durumda. Bu duruma isyan eden Augosto ve Michaela Odone çocuklarını kurtarmak için kendilerini tedavi yöntemi bulmaya adıyorlar. Hiçbir tıp bilgisi bulunmayan Augosto ve Michaela işlerini, sosyal yaşamlarını bir kenara bırakıp hastalık hakkında uzun uzun araştırmalar yapmaya başlıyorlar. Gece gündüz durmadan yapılan araştırmalar nihayet sonuç veriyor, aile hastalığın tedavisinde kullanılabilecek olan Lorenzo’nun Yağı dediğimiz bir yağ karışımını keşfediyor. Tabii bu yağı bulmak ve bunu tıp literatürüne kabul ettirmek hiç de kolay olmuyor.

Odone çiftinin bu inanılmaz çalışması iki yıl ömür biçilen oğullarının söylenenden 22 yıl fazla yaşamasını sağlıyor. Lorenzo Odone, 2008 yılında 30 yaşındayken akciğerine yemek kaçması sonucu hayatını kaybetti fakat anne ve babasının ömürlerinin somut hali olan yağ günümüzde hala Adrenolökodistrofi hastalığının diyet tedavisinde kullanılıyor ve binlerce ALD hastasına umut oluyor. İşte bu filmde tüm hayat hikayesi, mükemmel oyunculuklarla birleşiyor ve uzunca bir süre unutamayacağınız bir yapıt ortaya çıkıyor.

Lorenzo’nun Yağı 3
Lorenzo Odone ve babası Augusto Odone (gerçek)

Kaynakça: 1, 2

Editör: Sena Bakı