Dijitalleşen dünyada günbegün bağımlı olduğumuz akıllı cihazların bize sağladığı kolaylıklar dışında neden olduğu pek çok zarar da mevcut. Birçoğumuzun sabah kalktığında ilk, akşam yatmadan da son aktivitesi telefonunu kontrol etmek. Gün boyu ilgilendiğimiz telefonlar, tabletler ve bilgisayarlar pek cilt dostu sayılmazlar. “Dinlenmek” için favori dizimizi ya da filmimizi izlerken zihnimiz her ne kadar rahatlasa da cildimizde işler mavi ışıktan kaynaklı çok farklı ilerliyor olabilir. Tıpkı güneşle olan ilişkimiz gibi direkt düşmanımız sayılmazlar ancak kendimizi korumak için daha yakından tanımamız şart.

Mavi Işık Bizi Yaşlandırıyor Mu?

Mavi Işık ve Etkileri Nelerdir?

Görünür ışık spektrumunun mavi/mor bandındaki 380- 500 nanometre dalga boyu aralağındaki ışınlardır. Kısa dalga boylu ancak yüksek enerjili ışınlardır. HEV ışınları(mavi ışık ışınları), UV ışınları gibi güneşten yayılmasının yanı sıra elektronik cihazlardan ve led, floresan lambalarından da yayılabildiği için rutinimizin çok önemli bir parçasıdır. Güneşin elektromanyetik radyasyonunun yaklaşık %35’ini oluştururlar. Mavi ışık üzerine yapılan araştırmalara göre, UV ışınlarının ulaştığı cilt katmanlarının çok daha derinine ulaştığı ve en az UV ışınları kadar zararlı olduğu saptanmıştır.

Mavi Işık Bizi Yaşlandırıyor Mu?
Mavi Işık ve Derimizde Ulaştığı Katmanlar

Mavi ışık cilt üzerinde kırışıklıklara, cilt lekelerine ve pürüzlü cilt dokularına neden olur. Ayrıca uyku öncesi maruz kalınan mavi ışık günlük ritmimizi bozup melatonin hormonu salgılanmasını engelleyici etkisi ile insomnia’ya( uyku bozukluğu) sebep olabilir. Bilgisayar ya da televizyon ekranında uzun saatler geçirmek başka hastalıkların da tetikleyicisi olabiliyor. Işığa duyarlılık herkes için aynı değil. Kendinizi test etmek için uzun ekran saatleri sonucunda ne kadar yorgun hissettiğinizi, baş ağrılarınızı, göz yorgunluğunuzu ve uykusuzluğunuzu takip etmelisiniz. Belki de asıl sorun mavi ışıktır.

Cildin çok derin tabakalarına ulaşan yüksek enerjili ve görünen dalga boylu bu ışık çok alıştığımız büyük bir tehlike. Bize her ne kadar masum gözükse de asıl sorun çok yakınımızda.Bu ışınlar uzun süreli etkide cildimize ve gözlerimize oldukça zarar veriyor.

Paniğe Gerek Yok!

Tüm zararlı etkilere rağmen mavi ışık doğal anlamda gökyüzünde de bolca bulunur ve aslında canlandırıcı etkisi de vardır. Bizlerin yapması gereken içeride yapay olarak yanı başımıza taşıdığımız bu ışınların uzun süreli zararlı etkileri için önlem almak.

Nasıl ki güneşe çıkmadan güneş kremi sürüyorsak gün boyu cildimize ve gözlerimize etkide bulunan bu ışın için de birçok önlem almalıyız.

Mavi Işıktan Korunmak Neler Yapabiliriz?

1) Filtreli Camlar ve Filtre Uygulamaları

Mavi ışık için tasarlanmış gözlükler ışınların geçişini sınırlandıracak ve etkisini azaltacaktır. Ayrıca Mac bilgisayarlarda ve Apple Pro Display XDR’larda bulunan True Tone teknolojisinde, görüntülerin daha doğal görünmesi için ekranınız ile Touch Bar’ınızın renk ve yoğunluğunu ortam ışığına uyacak şekilde ayarlayan çok kanallı ileri düzey sensörler kullanılır. Nasıl yapılacağını öğrenmek için detaylı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz. Windows 10′ daki mavi ışık filtrenizi de kullanabilir ve telefonlarınız için de birçok mavi ışık filtreli uygulama indirebilirsiniz. Kulandığınız uygulamaların arka planını sıcak renklerle değiştirebilirsiniz.Bu önlemler ile baş ağrılarınızın, göz yorgunluğunuzun azaldığını hissedeceksiniz.

Mavi Işık Bizi Yaşlandırıyor Mu?

2) Rutin Değişimi

Teknoloji hayatımızın vazgeçilmezi olabilir. Her şeye rağmen denetimin sizde olduğunu unutmamak gerek. Sabah uyandığınız gibi sosyal medyada vakit geçirmek yerine gün içinde yapacaklarınızı planlayabilir ve ajanda tutabilirsiniz. Acil notlarınız için not defteri kullanabilir elektronik kitap yerine basılı olanları tercih edebilirsiniz. Sanal oyunlar yerine hobi edinebilir daha enerjik hissedebilirsiniz. Gece uykunuz kaçtığında son kez telefonunuzu kontrol etmek yerine kitap okuyabilir ve hayal kurabilirsiniz. Uzmanlar gece yatmadan 2 saat önce teknolojik cihazlarla bağınızı kesip 20 dakika boyunca karanlıkta gözlerinizi dinlendirerek melatonin hormonu salgılamaya yardımcı olacağınızı ve çok daha rahat uyuyacağınızı söylüyor.

Mavi Işık Bizi Yaşlandırıyor Mu?

3) 20-20-20 Metodu ile Göz Dinlendirme

HEV ışınları tıpkı deride olduğu gibi gözlerde de çok derin katmanlara ulaşıp uzun vadede gözleri yorar. Ekranlarda uzun süre geçirmek miyop ve astigmat olasılığını arttırır ayrıca göz kırpma sayımız azalır ve gözlerimiz yeterince nemlenemez bu sayede gözlerde yanma ve batma şikayetleri oluşur.

20 dakikada bir, 20 saniye süresince, 20 metre ve ötesine bakarak gözleriniz dinlendirip göz kuruluğunun önüne geçebilirsiniz! Ekranla gözümüz arasındaki mesafenin en az 40 santimetre olmasına özen göstermeliyiz

Mavi Işık Bizi Yaşlandırıyor Mu?

4) Cilt Koruyucuları ve Bakım Rutini

Mavi ışık ürettiği serbest radikaller ile kolajenlerimiz ve elastinimizin bulunduğu dermis tabakasına erişerek onları parçalayabiliyor. Bunun sonucunda derimiz gerginliğini kaybediyor ve mimik çizgilerinde artış gözleniyor. Yani yaşlanıyoruz! (şu an da telefonlarınızın parlaklığını kıstığınızı görür gibiyim) bu sorunları önlemek için cildimizi kapalı alanlarda da güneş kremleri ile korumalı ve yatmadan bol bol nemlendirmeliyiz. en az 30 SPF ve çinko oksit içeren güneş koruyucular cildin mavi ışığa karşı korunmasına ekstra katkı sağlar. Uygun bir ürünü rutinimize ekleyerek cildimizde oluşabilecek uzun vadeli kötü etkilerden kaçınabiliriz. Uyku düzenimize çok dikkat etmeli ve hücrelerin yenileneceği bu aşamada düzenimize sadık kalmalıyız. Beslenme rutinimizin de cilt sağlığında yoğun etkiye sahip olduğunu unutmamalı doğal antioksidan içeren gıdalar tüketmeliyiz.

Mavi Işık Bizi Yaşlandırıyor Mu?

Kaynakça ve İleri Okuma:

1, 2, 3, 4