Pasaport dünyaya açılan bir kapıdır. Yani ülkenizden başka topraklara seyahat etmek istiyorsanız pasaport özgürlüğün anahtarı. Peki binlerce yıl önce ölmüş biri de ülkesi dışına pasaportsuz çıkabilir mi? Kendi yaşadığı zamanda pasaportun p’si olmasa dahi.

Bu olayın başrolü II. Ramses (Büyük Ramses olarak da bilinir) yani Mısır’ın 19. Hanedanlığının 3. Firavunu. İster inanın ister inanmayın 1976 yılında II. Ramses ölümünden yaklaşık 3000 yıl sonra Fransa’ya geçiş için Mısır pasaportu aldı.

pasaport

II. Ramses (Büyük Ramses) Kimdir?

II. Ramse, Mısır 19. hanedanın 3. firavunudur. I. Seti ve Kraliçe Tuya’nin ikinci oğludur. Babası tarafından 16 yaşında veliaht olarak seçilmiştir. 20’li yaşlarının başında tahta geçen Ramses Mısır’ı MÖ 1213’e kadar toplam 60 yıl yönetmiştir.

Genç Firavun; çok sayıda askeri çarpışmaya öncülük etmiş, korsanları en iyi şekilde ele geçirmiş, yurt dışındaki imparatorlukları fethetmiş ve iç isyanları bastırmıştır. Bu başarıları kendisine muazzam anıtlar ve geniş mezarlar inşa edilmesine vesile olmuştur.

Piramitler, Ramses’in zamanından 1500 yıl önce inşa edilmiştir. Tek bir büyük anıtın inşasına odaklanmak yerine Nil Nehri’nin yakınına inşa edilmiş binalar yaptırmıştır. Çoğu Firavun, heykelleri sığ bir şekilde taşa oyulmuş ve haleflerin onları yok etmelerine veya yeniden düzenlemelerine olanak verecek şekilde yaptırmıştır. Ancak Ramses heykellerin taşa derinlemesine oyulması talimatını vererek onların eşsiz ve kalıcı olmasını sağlamıştır. Bunlara örnek olarak Ebu Simbel tapınağı ve eski Per-Ramses şehrinde yer alan Ramesseum tapınağı örnek verilebilir. 

Mumyalar Da Pasaport Kontrolüne Takılır Mı? 1

Ramses; Mısır tarihi boyunca tüm tapınak duvarlarına, kendisini düşmanlarını tek eliyle alt ederken betimleyen resimler çizilmesini emretmiştir. Yıllar süren müzakerelerin nihayetindeyse Hititlerle bir barış antlaşması imzalamayı kabul etmiş ve bu antlaşma metni günümüze ulaşan en eski barış antlaşması olarak tarihe geçmiştir. Bu anlaşmanın kalıntıları hala sergilenmektedir.

Ramses hükümdarlığının altmışıncı yılında Milyonlarca Yılın Tapınağı Ramesseum’a temel atma sırasında diktiği akasya ağacı altında biricik dostu Kralın Baş Katipi Ameni’nin yanında 90 yaşında mutlu bir şekilde ölmüştür. (MÖ 1213)

Böyle masalsı ölümün ardından kendisi Krallar Vadisi’ndeki bir mezara gömülmüş, vücudu daha sonra 1881’de keşfedildiği bir kraliyet mahzenine taşınmış ve şimdi Mısır Eski Eserler Müzesi’nde sergilenmektedir.

Mumya Ramses

Eski Mısır’da pasaportun bilinen bir karşılığı yok. Ancak 1974’te II. Ramses’in mumyasının restorasyon için Paris’e gitmesi gerektiğinde, firavunun bir fotoğrafı da dahil olmak üzere geçerli bir Mısır pasaportu hazırlandı. Mesleği “Kral (merhum)” olarak belirtildi.

Mumyalar Da Pasaport Kontrolüne Takılır Mı? 2

Kraliyet Mensuplarının Seyahat Kısıtlaması

Ramses’in 60 yıllık yönetimi sırasında pasaport olsaydı, muhtemelen bir pasaporta ihtiyacı olmazdı. Yaşayan hükümdarlar genellikle pasaport kullanmıyor. İngiltere Kraliyet ailesinin resmi web sitesindeki açıklamaya göre “Kraliyet mensuplarının geçiş için pasaporta sahip olmaları gerekmemektedir.” Gerçekten de Birleşik Krallık pasaportunun kapağındaki bir mesaj, hamilinin “Majesteleri adına” serbestçe geçmesine izin verilmesini talep eder. 

Peki II. Ramses Mumyası Neden Pasaport Almaya Zorlandı?

II. Ramses başlangıçta Krallar Vadisi’ndeki büyük bir mezara gömüldü ancak daha sonra yağmacılardan korkan rahipler tarafından birçok kez taşındı. Bazı yerlerde üç gün kadar kısa bir süre geçirdi ve rahipler vücudundaki sargılarla ilgili eylemlerini kaydettiler. 

Mısırlı yetkililer, üç bin yılın ardından 1970’lerin ortasında Büyük Ramses’in mumyasının bozulmaya başladığını farkettiler. Fransız bilim insanları, firavunun kalıntılarını incelerken mumyanın bir mantar büyümesi tehdidi altında olduğunu ve çürümeyi önlemek için acil tedaviye ihtiyaç duyduğunu belirttiler. Yapılacak restorasyon çalışması Fransa’da yapılacaktı ve Firavun’un bir an önce Fransa’ya götürülmesi gerekiyordu.

Ancak ülkeyi terk etmek için üç bin yıllık bir kralın bile Fransa hükümetinin dış işleri kurallarına uyması zorunlu kılındı. Fransa hükümeti ülkeye ayak basan, yaşayan veya ölü olan herkesin uygun evraklara sahip olmasını talep etti. 

Bu olay üzerine II. Ramses için bir pasaport hazırlandı. II. Ramses, görünüşe göre pasaport alan ilk mumya olarak da tarihe geçmiştir. 

Mumyalar Da Pasaport Kontrolüne Takılır Mı? 3

İlginçlikler Burada Bitti Sanıyorsanız Yanılıyorsunuz

Başka bir çare bulamayarak Kral (merhum) için hazırlanan pasaport Fransa’ya girerken bu sefer bambaşka bir protokolle karşılaşıldı. Pasaportta kendisinden “Kral” olarak bahsedildiğinden Fransız yasalarına göre ülkeyi ziyaret eden krallar için özel bir karşılama yapılmalıydı. Ramses’in mumyası da Paris’e giriş yaparken bu yasa gereği hava alanında askeri bando ve saygı duruşu eşliğinde karşılandı.

Büyük Ramses, asırlar önce ölmüş biri için dillere destan bir hikayeyle yine bizleri şaşırtmayı başardı. Kendisi, Fransız uzmanların hazırladığı rapora göre kızıl saçlı, 1,70 boylarında bir yakışıklı hükümdarmış. Umarım yerinde huzurla uyuyordur. 😊

Kaynakça: 1, 2, 3, 4

Editör: Berfincan Doğan