Bilimin de bir dili vardır. Bilimden faydalanmak ve bilimi kaynak edinmek isteyenlerin bilim dilini ve bu dilin nasıl konuşulduğu nasıl anlaşıldığını öğrenmek gerekir. Peki bilimde anlama, anlaşılma, anlatma sürecinde neler nasıl gerçekleşmiş?

isim

Günümüzde İngilizce; fizik, kimya, biyoloji, jeoloji ve aklınıza gelen diğer tüm bilim dallarında ortak dil olarak kullanılmaktadır. Bir yüzyıl önce araştırmacılar anadillerinde yayınlar yapsalar da zaman içinde yaptıkları yayının yaygınlaşmasının ancak başka ülkelerde yaşayan ve başka dilleri konuşan araştırmacıların onları anlayabilmesi ile mümkün olduğunu fark ettiler. Anlatabilmeleri, anlaşabilir olmaları gerekiyordu. Bu nedenle dile değil bilime odaklanmanın daha doğru olacağı sonucuna vararak yaygın kullanımı olan bir dil olan İngilizceyi bilim dili olarak kabul ettiler. Peki ya öncesi?

Ölü Dil

15. yüzyıldan 17. yüzyılın sonlarına kadar bilim insanları çalışmalarını kendi ülkelerinde sözlü olarak aktarmak ve tartışmak için ana dillerini, uluslararası camiaya duyurmak için yazılı olarak aktarmak için ise Latinceyi tercih ediyorlardı. Yüzyıllardır hiçbir ulusun resmi dili olarak kullanılmayan Latince ölü bir dildi ve bu yönüyle de tüm ülkelerdeki bilim insanları tarafından eşit derecede sahiplenilerek bir doğayı anlama aracına dönüşmüştü.

18. yüzyıldan itibaren diğer dillerde de yayınlar yapılmaya başlansa da 19. yüzyılın başlarına kadar geleneksel tutum sergileyen çoğu bilim insanı Latinceyi bilim dili olarak kullanmaya devam ettiler.

Carl Linnaeus

Bugün kullandığımız biyolojik isimlendirme ve sınıflandırmanın mucidi İsveçli botanikçi ve hekim Carl von Linné ya da daha çok Latinceleştirilmiş adıyla bilinen Carl Linnaeus’tur.

Tıp biliminin botanik ile oldukça iç içe olduğu o yıllarda, doktorlar hastalarını tedavi edebilmek için uzun ve değişkenlik gösterebilen Latince bitki tanımlamalarını kullanıyordu. Linnaeus bu karmaşayı çözen Systema Naturae eserini ilk olarak 1735 yılında yayımladı. Linnaeus’un önerdiği sınıflandırma terimleri ile türleri tanımlamak için sadece iki Latince kelimeden ibaret ikili isimlendirme sistemi biyoloji bilimini temelli değiştirdi. Bugün hala bu basit ve tutarlı sistem kullanılmaktadır.

isim

Neden İkili İsimlendirme Sistemi?

Latince kullanılan ikili tanımlar dünyanın her yerinde aynıdır ve tek türü ifade eder. Bu nedenle karıştırılması mümkün değildir ve nettir. Bilim yolunda öğrenmek istediğiniz herhangi bir konunun net verisini elde etmek için, neyi araştırdığınızı net olarak tespit etmeli ve bu veri üzerinden literatür kaynaklarını incelemelisiniz.

İnsanlık Tarihinin En Etkili İsmi

isim

2014 yılında Toulouse Üniversitesinden Eom Young-Ho ve arkadaşları, Google’ın geliştirdiği PageRank™ (Sayfa Değeri) algoritmasıyla en çok kullanılan 24 dildeki tüm Wikipedia makalelerini taradı. Sayfalar arasındaki bağlantı miktarına göre insanlık tarihinin en etkili isimlerini sıralayan bir liste hazırladılar. Buna göre, ikili isimlendirmenin tüm dillerdeki ortak kullanımının kendisine bağlantılanması nedeniyle Carl Linnaeus insanlık tarihinin en etkili ismi olarak liste başında yerini aldı.

Kaynak: 1

Editör: Minem Kesen