Her gün farkında olmadan bir sürü karar alıyoruz. Sabah ne giyeceğimiz, akşam yemeğinde ne yiyeceğimiz gibi günlük alınan kararlardan tutun da iş teklifini kabul etsem mi, yüksek lisans ya da doktoraya nerede başlamalıyım gibi hayatımızı etkileyebilecek kararlara kadar gider bu süreç. Bu durumlarda bazen 5 dakika içinde karar verirken bazen saatler boyunca karar veremeyebiliriz. Peki nedir bu karar verememe? Neden kaynaklanır?

Kararsızlık

kararsızlık

Bazı zamanlarda ikilemde kalırız. Örneğin, giyeceğiniz tişörtün hangi renk olacağı konusunda ikilemde kalabilirsiniz. Ya da kendimden örnek vermem gerekirse kararsızlık hakkında yazarken bile başlık ne olsun diye ikilem arasında kaldım. İşte bu ikilem; karar alama durumu, kararsızlık olarak adlandırılır. Karar verebilmek için ne istediğini bilmek, kendini tanımak ve zorunluluklarını bilmek gerekir. Bunlarda oluşan aksaklık kararsızlığa yol açar. Büyük kararlar zorlayıcı olabilir evet ama günlük alınan kararlarda bile kararsız kalıyorsak altında yatan sebepler farklı olabilir.

Altında Yatan Sebepler

Özgüven

Özgüven, karar almada oldukça etkili bir faktördür. Özgüveni sağlıklı seviyede olan kişiler, karar alma süreçlerini daha iyi yönetirler. Özgüveni yetersiz seviyede olan kişiler ise kararlarından sürekli şüphe duyarlar. Yeterli özgüven iyidir ancak sağlıksız düzeyde olduğunda, kişiler aldıkları kararlar yanlış da olsa kabul etmezler ve yaygın bir tabirle kendi burnunun dikine giderler.

Çekingenlik

Çekingen ya da utangaç kişiler, kararsızlıkları yüzünden başkalarını utandıracağını düşünürler. Bu kişiler aldıkları kararların başkaları tarafından kötü karşılanacağı hissine kapılırlar ve bu yüzden çekingen bir tavırla yaklaşırlar.

Mükemmeliyetçilik

Neden Kararsızız? 1

Mükemmeliyetçi olan kişilerin yaptığı hiçbir şey yeterli gelmez. Aldıkları kararlarda da kendilerini yetersiz hissederler. Bu yüzden sık sık kararsızlığa düşerler.

Hata Yapma Korkusu

Her insan hata yapar. Bu doğal bir durumdur. Doğal bir durum olmasına rağmen, kişilerde bu korku oluşabilir. Aldığı kararların sonuçlarının hata getireceğini düşünmesi ise kişiyi kararsızlığa sürükler.

Karşısındakinin Sevgisini Kaybetme Korkusu

Kişiler, karşısındaki insanların sevgisini kaybetmemek için bazı durumlarda kararsız kalabilir. Karşısındaki kişileri etkileyen durumlarda özellikle, sevdiği insanın isteklerine göre bir seçim yapmak zorunda kalır ve onun isteklerine göre yaşar. Bu durumda karar yetkisini karşısındaki kişiye bırakır.

Bağımlılık

Kişilerin kendi kararlarını başka insanların üstüne yükleme durumudur. Kendileri bu sorumluluğun altına girmek istemezler bu yüzden de başkalarına bırakırlar. Bu beklentiler kararsızlık olarak görülür.

Çözümleri Neler?

6 Şapkalı Düşünme Tekniği

Neden Kararsızız? 2

6 şapkalı düşünme tekniği, farklı şekillerle düşünme ve kavrama anlayışını geliştiren bir yöntemdir. Bu yöntemde 6 farklı düşünme şekli kullanılır. Buna göre beyaz şapkayla tarafsızlık, kırmızı şapkayla duygular, yeşil şapkayla yaratıcılık, sarı şapkayla tüm olumlu yönler, mavi şapkayla düşünceler ve siyah şapkayla tüm riskler ele alınır. Hepsini tek tek ele alarak kararsızlıktan kurtulabilmek mümkündür.

10/10/10 Tekniği

10/10/10 tekniği, 10 dakika, 10 ay ve 10 yıl sonrasını düşünme üzerine kuruludur. Önemli bir konu hakkında karar veremediyseniz eğer, kendinize sorduğunuz 3 soru sizi bu durumdan kurtarıyor. Ayrıca duygu durumuna göre alınan kararların gelecekte getirebileceği problemlerle yüzleşmeyi sağlayan bir kuraldır. Kuralı uyguladıktan sonra da bu konu hakkında bilgileriniz, kendi inançlarınız ve düşüncelerinizi de işin içine katarak karar vermeniz gerekir. Böylece kararsızlığa düşmek gibi bir problem ortadan kalkar.

Gözde Canlandırma

Neden Kararsızız? 3

Bu da aslında 10/10/10 kuralından sonra uygulanacak bir yöntemdir. Bir konu hakkında karar alırken olabilecek sonuçları gözünüzün önüne getirerek daha kolay karar verebilirsiniz. Kısaca büyük resme odaklanma diyebiliriz. Bu şekilde detayları düşünmeden, direkt sonuca bağlanılabilir. Daha çok hızlı karar alınması gereken durumlarda kullanılır.

Hayatımızın her alanında kararlar almamız gerekiyor evet ama bunu zorlaştırmamak bizim elimizde. Altta yatan nedenler aslında hepimizin içinde bir parça var olan ve gereksiz yere endişelendiğimiz durumlar. Hepimiz insanız ve hepimiz yanlış kararlar alabiliriz. Yanlış da yapsak bir şekilde yolumuzu tekrardan bulabiliriz. Bu yüzden hata yapmaktan korkmadan, kimseden etkilenmeden, çekinmeden ve kararlarımızı kimsenin sorumluluğu altına bırakmadan ilerlemeliyiz. Kendimize en uygun olan kararı yine kendimiz belirleriz.

Kaynakça: 1

Editör: Sena Baki