Burası hiç steril değil! Ellerini dezenfekte ettin mi?.. Bu tarz cümleleri anlamları farklı olmasına rağmen günlük hayatımızda sanki aynı manadaymış gibi kullanıyoruz. Peki ya gerçekten aynı anlamdalar mı? Gelin birlikte bakalım…

Dezenfeksiyon Nedir?

Cansız cisimlerdeki hastalık yapıcı mikroorganizmaların (patojenlerin) fiziksel veya kimyasal yollarla yok edilmesi işlemidir. Bu işleme aynı zamanda dekontaminasyon işlemi de denir. Dezenfeksiyon, ortamdaki bütün mikroorganizmaları yok edemez. Zaten sterilizasyondan en belirgin farkı da budur. Dezenfeksiyon işleminde kullanılan maddelere de dezenfektan denir. Dezenfeksiyon, yok etme derecesine göre 3 gruba ayrılabilir:

  1. Yüksek Düzey Dezenfeksiyon: Bazı bakteri sporları da dahil birçok mikroorganizmaların yok edilmesi. Sterilizasyona en yakın uygulama diyebiliriz.
  2. Orta Düzey Dezenfeksiyon: Virüs, mantar ve bakterilerin yok edilmesi.
  3. Düşük Düzey Dezenfeksiyon: Mantarlar ve vejetatif bakterilerin yok edilmesi.
Sterilizasyon Vs. Dezenfeksiyon

Sterilizasyon Nedir?

Cansız madde üzerindeki sporlar dahil hastalık yapan veya yapmayan bütün mikroorganizmaların yok edilmesi işlemidir. Dezenfeksiyondan farklı olarak sterilizasyon için sterilite güvence düzeyi kavramı belirlenmiştir. Bu sterilite güvence düzeyi 1/1.000.000 oranındadır. Yani sterilizasyon işleminin, bir cismin üzerindeki hastalık yapıcı mikroorganizmaların bulunma ihtimalini milyonda bir oranına düşürecek seviyede uygulanması gerekir. Sterilizasyonda, dezenfeksiyonda olduğu gibi yüksek, orta, düşük düzey gibi gruplanma yoktur. Yani sterilizasyon işlemi gerçekleştiğinde, sterilizasyon yapılan cisim tamamen bütün mikroorganizmalardan arındırılmış olacaktır.

Hastanelerde Kullanılan Sterilizasyon Yöntemleri Neler?

Hastanede kullanılan sterilizasyon yöntemlerini; yüksek ısı ile sterilizasyon, kimyasal maddelerle sterilizasyon ve ışınlarla sterilizasyon olmak üzere 3 ana başlığa ayırabiliriz. Bu 3 ana başlıktan yüksek ısı ile sterilizasyon başlığına giren “otoklav (buharlı kazan)” en çok kullanılan yöntemdir. Bu yöntemde 120 0C’de 1 Atmosfer basıncı altında steril edilecek cisme yaklaşık 40 dakika su buharı uygulanır. Genelde cerrahi aletler steril edilerek kullanılır.

Sonuç olarak sterilizasyon ve dezenfeksiyon arasındaki farkları maddeler halinde özetleyecek olursak;

  1. Dezenfeksiyonun etkisi, sterilizasyona göre kısıtlıdır.
  2. Dezenfeksiyon bakteri sporlarına etkili değildir (kısa zamanda).
  3. Dezenfeksiyonda hastalık yapıcı mikroorganizmalar hedef alınırken;
  4. Sterilizasyonda hastalık yapan yapmayan tüm mikroorganizmalar hedef alınır.

Kaynakça:

1

2

3

4