Günümüzde “sürü psikolojisi” kavramına epece aşina olduğumuz kesin. Politikadan modaya birçok alanda bunun etkilerini görüyoruz. Toplumda hatırı sayılır çoğunluğa sahip bir kesimin, kalabalık bir grubun, kısaca, baskın gelenin benimsediklerini benimsemek ve yaptıklarının aynen izinden gitmek şeklinde basitçe tanımlayabiliriz bu kavramı. Akıl süzgecinden geçirilmiş, mantıklı, hatta en azından kişisel olan karar denen şey ortadan kalkmış oluyor. Popüler olan, doğru olanın yerini almış oluyor. İngiliz komedyen Ricky Gervais, bu sene yayınlanan stand-up şovunda insanların artık popüler olmayı, doğru olmaya tercih ettiklerinden bahsediyordu. Popülerliğin sattığı bu dünyada insanların da bu bakış açısına sahip olmaması düşünülemezdi herhalde?

sürü

Neden Sürüye Dahil Olmak İstiyoruz?

Onaylanma bağımlığı, bunun altında yatan sebeplerden. Ortaya attığımız fikir, takındığımız tutum yanına taraftar çekmezse biz onu kendi başımıza ayakta tutamayız inancı maalesef çok yaygın. Yine aynı şekilde farklı bir ses çıkarmaktan korkuyoruz. Olumsuz eleştiri alma, çıkıntı kalma ihtimalleri, her alanda fikrimizi ifade etme özgürlüğümüzü bastırır oldu. Bu korkular insanları susturuyor artık. Fakat bu yolu seçmek uzun vadede daha zararlı çıkarır aslında. Farklı bir ses çıkarmaktan, size inanan bir kişi bile olmasa bile doğrularınızı savunmaktan korkmayın. Dünyada başka biri kişinin ruhunda ve bedeninde var olamazsınız, kendiniz olmak ve mümkünse bunu en iyi şekilde yapmak zorundasınız!

 

Sektörlere, Akıllara, Bireylere Etkisi

Örneğin piyasaya sürülmüş reklamını öyle bir yapar, öyle bir popülerlik sağlar ki adeta yok satar. Çünkü herkes alıyor diye o çantayı, saati çok ihtiyacı olmasa bile alır insanlar.

sürü

Tüketim çılgınlığı da böyle bir şey işte. Bu da, ürünü ortaya sürüler için müthiş tabii. Aynı şekilde siyasi liderler toplumu bir noktada etkiler ve beyinlere hükmederek kendi kesimini oluşturur. Bu büyük kesimin cazibesine katılan insanlar da aynen liderin izinden giderler. Çoğunluğun dayanılmaz çekiciliği diye bir gerçek maalesef var… Kısacası birçok sektör sürü psikolojisinin kaymağını yer. Gelgelelim, büyük-küçük her ortamda kişilerin karar verme mekanizması çürüyor. “Sürü başı ne derse o.” mantığı oturuyor. Sorgulamak, tahlil etmek giderek azalıyor… Bu böyle gider, ben daha fazla iç karartmadan yazımı noktalayayım. Bu durumu lütfen hafife almayın, sürü başını eleştirmeyi unutursak domino taşları gibi sırayla yıkılırız. Ekibin ve çoğunluğun parçası olmaktan korkun demiyorum elbette, ama beyninizi kaptırmamaya da dikkat edin!

Kaynakça: https://medium.com/@candurmaz/bandwagon-effect-nedir-184f91cd6b56

Sürü Psikolojisi (Bandwagon Effect) Nedir?