2600 yıl önce bir kadın, bozkırın efendisiydi. Asya’da yaşamak zordu, bir kurt kadar akıllı ve acımasız olmak zorundaydı. Burada kurallar Dünya’nın hiçbir yerine benzemez, sadece en güçlüler hayatta kalırdı. Bir kadındı, damarda akan kanın bile üşür olduğu toprakların hanı Tomris Han.

Tarihi Kadınlar #3: Tomris Han 1

Tomris Han Kimdir?

Tomris Han, milattan önce 6. yüzyılda yaşamış kadın Türk hakanı. Birçok kaynak dünyada bilinen ilk kadın hükümdar olduğunu gösteriyor. Heredot’tan dolayı kaynakların bir kısmında Masagetlerin hakanı olarak geçse de gerçekte bugün İskitler ya da Yakutlar olarak bilinen Sakaların hakanıdır. Eri Alp Han ölmek üzeredir ve sevip saydıkları Saka budunun ümidi kendisidir. Tahtın varisi vardır ancak henüz budunu yönetemeyecek kadar gençtir. Alp Han’ın biricik hatunu, Sakaların sevip saydıkları, güzelliği, bir o kadar da ağırbaşlılığı ile dillere destan Tomris Hatun eşi öldükten sonra han seçilmişti.

Bir kadının han olması İskit toplumu için gayet sıradan bir durumdu. Bu toplumda kadınlar ve erkekler beraber savaşıp ölüyorlardı. Hatta günümüze gelen bir efsaneye göre, toplumdaki kadınlar bir savaşta düşman öldürmeden evlenemiyorlardı. Askerlik, Türk kadınları içinde mutlaka kazanılması gereken bir meziyetti. Bu yüzden kadınların silahlı olması ve onları kullanmayı bilmesi gerekiyordu. Yapılan kazılar sonucunda silahlarıyla gömülmüş çok sayıda kadın kurganının bulunması bize İskit kadınlarının da savaştığını açık bir şekilde göstermektedir.

Tarihi Kadınlar #3: Tomris Han 2

Pers Kralı Kyros, Tomris Han’a bir elçi göndererek onunla evlenmek istediğini bildirmiştir. Kyros’un asıl amacının eş değil, toprak talebi olduğunu sezen Tomris bu isteği kabul etmemiştir. Bu şekilde Saka topraklarına sahip olamayacağını anlayan Kyros, Sakalar ile savaşmaya karar vermiştir. Kyros sefer hazırlıklarını sürdürürken Tomris, Kyros’u uyararak savaşmayı arzuluyorsa kendilerinin de onlara karşı hazır olduklarını belirtmiştir. Tomris’in tutumu üzerine harekete geçen Kyros, İnci nehrini geçtikten sonra Saka ülkesine doğru ilerlemiştir.

Kyros’un bir hileyle Tomris’in oğlu Spargapises’i ve çok sayıda Saka askerini esir alması üzerine çok sinirlenen Tomris, onun ülkesini terk etmesini istemiştir. Bu teklife Kyros’un aldırmaması üzerine Tomris’in
komutasındaki Saka ordusuyla Kyros’un komutasındaki Pers ordusu, şiddetli bir şekilde savaşmaya başlamıştır. Ancak oğlu kalleş bir tuzağa düşünce tarihe geçen büyük andını içmiştir. “Sen kana doymuyorsun. Seni kana doyurmak benim boynumun borcu olsun. Ant içtim Kyros. Oğlumun öcünü alacağım, seni kan içinde boğacağım! Bu kan Pers kanı olacak!” Türk kadınının en ölümcül yanı, kurt pençelerini çıkardığı andır. Sevdikleri zarar gördüğünde karşısında suskun durmaz.

tomris han

Kyros’un üzerinde pek durmadığı andın üzerine, Tomris savaş hazırlıklarına başlayıp Kyros’un üzerine yürümüştür. Milattan önce 529 yılında Oxus bölgesinde çok şiddetli bir savaş başlamıştır. Her iki ordu da uzun süre birbirlerine üstünlük kuramamıştır. Ancak savaşın ilerleyen anlarında Pers askerlerinin çok büyük bir bölümüyle beraber Kyros da öldürülmüş ve böylece Pers ordusunu yenmeyi başarmışlardır.

Savaşın ardından Tomris elinde kan dolu bir tulum ile ölüler arasında Kyros’un cesedini aramıştır. Kısa bir süre sonra Kyros’un cansız bedenini bulup kafasını kanla dolu olan tulumun içine sokmuş ve şu sözleri söylemiştir: “Canım sağ ve savaştan zaferle çıktım. Ama sen hileyle oğlumu yakalayarak onu öldürdün. Şimdi sana söz verdiğim gibi. Hayatında kan içmeye doymamıştın şimdi benim elimden kana doyuyorsun”. Bu mücadele sonucunda Pers ordusu ağır bir yenilgiye uğratılarak, kralları Kyros öldürülmüştür.

İşte bu şekilde tarihe geçti Tomris Han. Adının karşılığı öz Türkçe’de temir anlamına geliyordu. Kendisi ise adı gibi demirden bir savaşçı, bir Türk kadınıydı.

Kaynakça: 1

Editör: Sena Baki