Plasebo kelimesi, Latince’de ‘‘memnun edeceğim’’ anlamına gelir ve bir tür tedavi etme yöntemidir. Beklenti, plasebo etkisinde güçlü bir rol oynar. Plasebo, ilaç yerine kullanılan, çoğunlukla hastanın haberi olmaksızın hastaya enjekte edilen ve hastayı iyileştireceğine inandıran kandırmacadır.

Tıbbi Araştırmalarda Plasebo Etkisi Nasıl Kullanılır?

Araştırmacılar, araştırmalar sırasında yeni bir ilacın belirli bir hastalığın üzerindeki etkisinin ne olduğunu anlamalarına yardımcı olmak için plasebo kullanırlar. Örneğin; bir çalışmada bazı insanlara kolesterolü düşürmek için yeni bir ilaç verilir. Diğerleri plasebo alır. Çalışmadaki hiçbir kişi gerçek tedavi veya plasebo alıp almadıklarını bilemez. Araştırmacılar daha sonra ilacın ve plasebonun insanlar üzerindeki etkilerini karşılaştırdılar. Bu şekilde, yeni ilacın etkinliğini belirleyebilir ve işe yarayıp yaramadığını kontrol edebilirler.

Tedavinin Zihinsel yolu: Plasebo Etkisi Nedir? 1

Plasebo etkisi üzerine yapılan araştırmalar zihin ve beden arasındaki ilişkiye odaklanmıştır. En yaygın teorilerden biri, plasebo etkisinin bir kişinin beklentileri nedeniyle olmasıdır. Plaseboların nasıl çalıştığı hala tam olarak anlaşılmamıştır, ancak endorfinler ve dopamin gibi iyi hissettiren ruh halleri, duygusal reaksiyonlar ve kişisel farkındalıkla bağlantılı belirli beyin bölgelerini uyarır. Harvard’a bağlı Beth Israel Deaconess Tıp Merkezi’nden Profesör Ted Kaptchuk, “Plasebo etkisi, pozitif düşünceden daha fazlasıdır. Bir tedavinin veya prosedürün işe yarayacağına inanmaktır. Bu, beyin ve vücut arasında daha güçlü bir bağlantı oluşturmakla ilgilidir” diyor. Plasebolar, hastalığınızı tam olarak iyileştirmez. Bunun yerine, ağrı algısı gibi beyin tarafından oluşturulan semptomlar üzerinde çalışırlar. Kaptchuk, “Plasebo etkisi beyninizin vücuda daha iyi hissetmek için neye ihtiyacı olduğunu söylemesinin bir yoludur” diyor.

Plasebo etkisinin bilimsel çalışması, “The Powerful Placebo” adlı makalede anestezi uzmanı Henry K. Beecher tarafından yayımlanmıştır. Beecher, analiz ettiği 26 çalışma boyunca, hastaların ortalama %32’sinin plaseboya cevap verdiği sonucuna varmıştır.

Plasebo Tedavisi Neden Yaygın Değil?

Plasebonun yaygın kullanımını önleyen nedenlerden biri hasta haklarıdır. Hastanın onayı olmadan herhangi bir tedavi uygulanamayacağından dolayı plesebo etkisi tıp doktorları tarafından sıkça kullanılamaz hale gelmiştir. Sonuçta faydalı olsa bile bir hastanın onayı alınmadan tedavi uygulanması doğru veya etik olmaz. Plasebo tedavisinin özünde de psikoloji ve inanmak yattığı için hastanın haberi olduğunda da tedavinin etkisi gözlemlenemez.

Sonuç olarak, zihnimiz kendini iyileştirebilen bir mekanizmaya sahiptir. Bir kişi bir tedaviden fayda sağlayacağına inandıkça fayda elde etme olasılığı artar. Tüm plaseboların ortak noktası, sağlığı etkilemek isteyen bir madde içermemeleridir. Bazı durumlarda, bu plasebolar gerçek tıbbi tedaviler kadar güçlü bir etki gösterebilir. Plasebo tedavisi aslında her şeyin beyinde bittiğinin bir kanıtıdır.

Kaynaklar:

https://www.verywellmind.com/what-is-the-placebo-effect-2795466

https://evrimagaci.org/plasebo-etkisi-nedir-ne-degildir-4325