Türkiye için önemli bir ismi, nam-ı diğer “toprak dede”yi kaybedeli henüz birkaç gün oluyor. Ancak belki de Hayrettin Karaca’nın kendisi, kurmuş olduğu TEMA Vakfı kadar bilinmiyordu. Ayrıca önder olduğu, bizleri de düşünmeye sevk ettiği fikirleri ile tanımamız gereken önemli bir figürdü.

“Yaşamak için yaşatmak zorundayız”

Hayrettin Karaca
Toprak Dede, Ecosia ve YeşilAdımlar 1

Hayrettin Karaca Kimdir?

4 Nisan 1922’de Bandırma’da dünyaya gelen Karaca, Türk sanayici ve çevre aktivistidir. Eğitimini tamamladıktan sonra ailesinin kurmuş olduğu triko örme fabrikasının başına geçip Türkiye’de ihracatın önde gelen kuruluşlarından biri olan Karaca Tekstil’in liderliğini yapmıştır. Ancak bir konuşmasında kendisinden: “Ben sanayici olmak istemiyordum. İstediğim, edebiyatla ilgilenip kalan zamanımı doğayla iç içe geçirmekti. Fakat o günlerde babamıza karşı çıkmak, söz konusu değildi.” diye bahseder.

Ancak TEMA’nın kuruluş hikayesine bakacak olursak, Karaca’nın sanayi ile iç içe olması da işine yaramış diyebiliriz. 1992 yılında arkadaşı A. Nihat Gökyiğit ile beraber, Türkiye’de yaşanan erozyon ile toprak kayıplarının oluşması, doğal varlıklarımızın tehdit altında olması onları böyle bir girişime sevk etmiştir. Bu sebeple, kuruluşları için ilk fikri de o dönemin önde gelen sanayi duayeni Vehbi Koç’a sunarak fonun %10’luk kısmına ulaşmışlardır. Geriye kalan bütçe ise yine ticaret ve sanayi dünyasından 30 önemli isimle kurulmuştur. Aralarında Nejat Eczacıbaşı’nın da olduğu TEMA Vakfı’nın kuruluşunda dönemin başbakanı Süleyman Demirel de bulunarak destek vermiştir.

Türkiye Erozyonla Mücadele, Ağaçlandırma ve Doğal Varlıkları Koruma Vakfı

Hayrettin Karaca, Türkiye’nin ilk özel arboretumunun da sahibidir. Yalova’da bulunan Karaca Arboretumu’nu yurt içi ve yurt dışı seyahatlerinde topladığı tohumlar ile oluşturmuştur. 14.000 türü içinde bulunduran arboretum, Dünya’nın her yerindeki botanikçiler tarafından bilinmektedir. Ve bugün, Türkiye’de bu iki girişimin sahibinin, düşünceleri ile ışık tutmuş çevre aktivistinin ölümünün üzüntüsü içindeyiz. Ağaçlandırmanın yaygınlaştırılması ve çölleşmenin önlenmesi için erozyonla mücadelenin bir devlet politikası haline gelebilmesi için çalışan TEMA bünyesinde gönüllü olabilir, sevdiklerimize hediye düşünürken onlar adına fidan bağışında bulunarak ülkemiz ve sevdiklerimiz için hediyemizi ölümsüz hale getirebiliriz.

yeşil

Ecosia İle Aramalar Ağaca Dönüşüyor

Yapılacaklar listemiz biz isteyince o kadar fazla ki. İçinde yaşadığımız ülke için, dünya için, çevremiz için yapacaklarımızdan biri de Google ve Chrome uzantısı yerine Ecosia arama motorunu kullanmak. Ecosia ile aramalarınız karşılığında ağaç dikiliyor. Yaklaşık olarak yapacağınız 45 arama 1 ağaç dikilmesini sağlıyor. Bildiğimiz herhangi bir arama motorundan farksız ve kullanımında da herhangi bir farklılık yok. Sadece faydalı bir amaca hizmet etmiş bulunuyorsunuz. Aynı zamanda ekranda yer alan canlı sayaç ile dikilen ağaçların sayısını görebiliyor, bu değişimin bir parçası olduğunuzu da saniye saniye gözlemleyebiliyorsunuz.

Toprak Dede, Ecosia ve YeşilAdımlar 2
Jotun YeşilAdımlar

Attığın Her Adım Ekosisteme Katkı

Jotun Boya’nın başlatmış olduğu YeşilAdımlar projesini duydunuz mu? Uygulamayı telefonunuza indirip açık bıraktığınızda yürüdüğünüz her 4 km’de 1 ağaç dikiliyordu. Ancak 2019 itibari ile uygulamaya güncelleme geldi ve yürüdüğünüz her 4 km için deniz tabanından 10 metrekarelik bir alan temizleniyor. Bu bir bebek bezi, misina olabilir veya bir tekerlek olabilir. Siz adımlarınız ile, yürüdüğünüz yollar ile haritanızda yeşile boyadıkça ekosistem için olumlu bir “adım” atmış oluyorsunuz. Hayrettin Karaca’nın da dediği gibi “Olanın olmayana, bilenin bilmeyene borcu var bu dünyada.”

Bilmeyenlere ulaşabilmek dileğiyle.

Kaynakça :

1- http://tema.org.tr/web_14966-2_1/neuralnetwork.aspx?type=21
2 – https://blog.ecosia.org/
3- http://jotunyesiladimlar.com/