Fransa’nın dünyaca ünlü ressamı Simon Vouet (1590 – 1649) Paris’te doğmuştur. Çocukluğu ve gençliği burada geçmiştir. Babası Laurent Vouet de ressamdır ve Simon Vouet ilk resim derslerini babasından almıştır. Bir süre sonra ülkenin en önemli kişileriyle tanışmış ve onların resimleri yapmaya başlamıştır.

Simon Vouet’in az bilinen bir tablosu vardır: 1627’de yapılan ve yazımızın başlığını oluşturan Umut, Güzellik ve Aşk Tarafından Mağlup Edilen Zaman adını taşıyan bu tablonun birçok sembolün bir araya gelmesinden oluşan bir alegori olduğu anlaşılır. Eserin isminden de anlaşılacağı gibi konusu zamanın umut, güzellik ve aşk tarafından yenilgiye uğratılmasıdır. Bu dört kavram eserde farklı görünümdeki figürlerle temsil edilmiştir.

Roma mitolojisindeki adı ile Satürn (Yun. Mit. Kronos) ya da Zaman, sanat eserlerinde genellikle yaşlı bir adam olarak betimlenir. Zamanın geçişi ile insanın yaşlanmasına dair bir gösterim olan bu yaşlılık figürü, genelde saçı dökülmüş veya beyaz saçlı bir adam olarak eserlerde karşımıza çıkabilir. Zaman figürünün bir başka özelliği ise sırtındaki kanatlarıdır ve bu kanatlar zamanın uçup gitmesine dair bir referanstır.

Zaman figürünün genelde bir elinde ölümün temsili bir tırpan taşıdığı ve elinde veya yakınında bir kum saati ile betimlendiği görülür. Bu klasik ögelerin hepsine birden sahip biçimde görülen Vouet’nin Zaman figürü eserin ortasında yere düşmüş, yenilgiye uğramıştır. Yerdeki tırpanını kullanamayan Zaman, bir eli ile kum saatinden destek alarak ayağa kalkmaya çalışsa da ona saldıran diğer figürlere karşı koymakta zorlanmaktadır. Bu da yenilgisinin net bir göstergesidir.

Zaman’ın saçlarından bir tutamı çekip onu kontrol altına almış olan figür Güzellik’tir. Çıplak ve çekici bir kadın bedeni ile gösterilmiş olan Güzellik, başında minik bir topuz ve saçlarındaki zarif inci dizisi ile resmedilmiştir. Güzellik’in elinde büyükçe bir mızrağı Zaman’ın hemen kafasının üstünde tutması, onu öldürebilecek güce sahip olduğunun göstergesidir.

Güzellik’in son derece neşeli ve gülümseyen yüzü eserin vahşi görünümlü dövüş sahnesi ile tezatlık oluştururken bir yandan da seyirciye son derece doğal görünümlü bir portre sunar. Güzellik için poz vermiş olan model ressamın eseri yaptığı dönemde yeni evlenmiş olduğu eşi İtalyan ressam Virginia da Vezzo’dur. Vouet eserde eşine olan sevgisini dile getirirken umutla birlikte onun güzelliğinin zamanı yeneceğini kendisine göstermektedir. Eşinin 20 yıl sonraki ölümünden sonra Vouet bu sefer de aynı alegoriyi Aşk, Umut ve Şöhret Tarafından Mağlup Edilen Zaman “Time Vanquished by Love, Hope and Fame” ismi ile yeniden tasarlayacak ve güzelliğin zamana karşı ölümsüz olamayacağını, ama aşkın kalıcı olacağını gösterecektir.

Aşk, Umut ve Şöhret Tarafından Mağlup Edilen Zaman "Time Vanquished by Love, Hope and Fame"
Aşk, Umut ve Şöhret Tarafından Mağlup Edilen Zaman
Time Vanquished by Love, Hope and Fame”

Eserdeki bir diğer figür Umut, yine Güzellik gibi genç bir kadın olarak resmedilmiş ve başında çiçeklerden bir taç ile gösterilmiştir. Tıpkı Güzellik gibi Zaman ile olan mücadele ve zaferden son derece keyif alan Umut, elinde sembolü olan kanca ile Zaman’ı çekiştirmektedir.

Yine klasik betimlemelere uygun olarak eserde temsil edilen Aşk, Zaman’ın arkasına geçmiş kanatlarını yolan üç küçük kanatlı Aşk Tanrısı (Cupid) ile betimlenmiştir. Zaman’ın yolunan kanatlarının tüyleri yere dökülmüş olarak görülür.

Geleneksel anlayışa göre aslında zamanın güzelliği, umudu ve aşkı yenmesi beklenir çünkü zaman hepsinin ötesinde bir güce sahiptir ve her birini eskitir, yıpratır, azaltır. Oysa Vouet’nin eseri geleneksel anlayışa da karşı çıkarak güzelliğin, umudun ve aşkın zamana karşı üstün geldiğini göstermektedir.

İki ayrı gücün (Güzellik ve Umut) iki ayrı yöne çekiştirdiği Zaman ile ressam eserin genelinde hoş bir denge kurmayı başarmıştır. Hareketli figürler ve uçuşan kumaşlar Barok dönemin canlı ve dinamik tasarımlarına çok uygundur. Bir yandan Fransa’da yaygın olan klasik akımın da etkisiyle ressam eserde anatomik olarak özenli resmedilmiş figürler ve klasik mitolojiiden bir konu işlemiş ve Barok ile Klasik akımı sentezlemiştir. Uzun yıllar Roma’da kalmış olan ressam, orada sanatını görüp etkilendiği Caravaggio ve Carracci gibi Barok dönemin ünlü ressamlarının tarzını Fransa’ya taşımış ve Fransa’da XIII. Louis zamanında Barok akımının yayılmasında öncü olmuştur.

Kaynakça: 1 , 2

Editör: Berfincan Doğan