Bilim daha ne kadar canice kullanılabilirdi. İnsanoğlu bilimin sonuçlarını keşfettikten sonra her şeyin en iyisini yapma zahmetine girmiş. Her konuda insanoğlunun en iyisini hak ettiğini ve bu amaç uğruna atılacak  olan adımları “bu yolda her şey mübahtır” felsefesi edinmiştir. Belki de dünya tarihinin en korkunç senaryolarından birini gerçekleştirmek üzere somut adımlar atılmıştır. Bu somut adımların ana konusu “Öjenik”tir. Bazen masum bazen masum olmayan hayatlara nasıl müdahale edildiğini, insanların seçme şansının nasıl ellerinden alındığını, bu katliama karşın halkın nasıl sustuğunu ve susturulduğunu, “insan” kavramının nasıl sınırlandırıldığını ve mevcut çağın buna karşı gelmesine rağmen halen öjenik fikrini savunanların fikirlerini nasıl öne çıkardığını göreceğiz. 

öjenik

Öjenik Nedir?

Öjeni veya öjenik diye isimlendirilen kavram popülasyonun genetik bileşimini iyileştirmek için insan popülasyonlarının seçici üremesinin (sterilizasyon yoluyla) uygulanmasıdır. Öjenik, Yunancada Eu- Genes anlamına gelen İyi- doğan olarak çevrilmiştir. Aslında Öjenik ilk olarak insan ırkının iyileştirilmesi değil bitki ve hayvan ırklarının geliştirilebilmesi olarak ortaya çıkmıştır. Hatta bunun uygulaması çok açıktır. Güzel bir gen oluşturmak adına çiftleştirilen hayvanlar iyi örneklerdendir. Fakat daha sonra insan genin gelişimi üzerine genel bir kavram haline gelmiştir.

Bilimsel tanımı geride bırakıp daha sade ve detaylı bir açıklamasıyla Öjenik; üstün ırk oluşturma temelinde zihinsel veya fiziksel olarak bi engeli bulunan ve sosyal normların dışında olan bireylerin üremesine engel olan bir çalışmadır. Yani aslında insan ırkını düzeltme metodu olarak anlatılır. Belirli rahatsızlıkları olan insanların ayrıştırılması ile insan geninin üstün ırk oluşturma ilerleyişinde engel oluşturmaması istenmektedir. Gen dağılımın iyileştirilmesi adı altında yapılan insan tarihinin kara sayfalarını oluşturan olaylar meydana gelmiştir. Bu olayları anlatmadan önce Öjenik kavramının nasıl ortaya çıktığına göz atalım.

öjenik

Öjenik Tarihçesi

Öjenik kavramı dolaylı olarak da olsa ilk olarak Platon tarafından ortaya atılmıştır. Platonun öjenik hakkında belirttiği fikirlerde birçok farklı söylenti vardır ama benimsenen düşüncelerden biri de Platon’un güçlü insan ırkı oluşturmasını savunduğu ama bunu yaparken diğer insanlara zarar verilmesini istemediğidir. Yıllar sonra olsa bile aynı fikirde olan biri daha vardır. Charles Darwin, Evrim Teorisi ile birlikte alt başlık olan öjeniyi de anlatır. Öjenik diye isimlendiren Darwin olmamasına rağmen dolaylı yoldan değinmiştir. Ancak güçlülerin hayatta kalabileceğini, zayıfların ise saf dışı bırakıldığını dile getirir. Aslında bu tam olarak kendisinden sonra isimlendirilecek olan Öjenin tanımıdır.

20. yüzyılda Francis Galton tarafından tanımlanan Öjenik, insan evriminin yönetilebileceğinin açıklamasıdır. Francis Galton ve bu fikri destekleyen arkadaşları evrimin gelişmesinde hasta, engelli ve zayıf ırktan olan insanların üstün insan ırkı oluşturma çabalarına engel olduklarını düşündükleri için devletlerin bazı müdahalelerde bulunmasına ön ayak olmuşlardır. Fakat bu devletler arasında Galton’un ülkesi olan İngiltere yoktur. İngilizler böyle bir fikre karşı çıkmış ve yayılmasını engellemiştir.

öjenik

Amerika’da Öjenik Hareketi

İngilizlere karşın Amerikalılar bu fikri benimseyerek çalışmalara başlamıştır. Amerika Birleşik Devletleri, insanların isteği ve karar verme yetisi olmadan, kısırlaştırmak için düzenli bir plana sahip olan ilk ülke olmuştur. Birçok saygıdeğer kişilik olarak görülen insanların bu düşünceyi benimsemesi ve destek çıkmaları bu durumun en şaşırtıcı yönü olmuştur. Fiziksel ve zihinsel engeli olan insanların yanı sıra düşük zekalı, yoksul ve beyaz olmayan insanların kısırlaştırma hedef tahtasında olmaları gen iyileştirme kapsamında ırkçı bir tavır sergilendiğinin en açık göstergesidir.

Öjenistler olarak adlandırılan savunucular, yoksulların, suçluların, göçmenlerin ve azınlıkların kökenlerinden kendilerini yansıttıklarından, “İyi- Doğan” nesil gibi sağlıklı ve entelektüel üstün insan ırkı dünyaya getirmediğini ileri sürdü. Amerika’da devlet tarafından kontrol altına alınan üremeler yasal bir yol olarak Winston Churchill, Margeret Sanger, Theodere Roosevelt ve John Harvey Kellogg gibi kişilerce desteklendi. Harvard Üniversitesi dahil birçok önemli üniversitede bu gelişmeler ders olarak desteklendi. Amerika Birleşik Devletleri’nde 33 eyalette 60.000 den fazla izinsiz ve zorla kısırlaştırma işlemi gerçekleştirildi. Sadece California’da 20.000 den fazla kısırlaştırma yapıldı.

öjenik

Adolf Hitler ve Öjenik

Öjenik hareketi, aslında tam olarak Avrupa’nın belki de gelmiş geçmiş en acımasız diktatörlerinden biri olan Adolf Hitler için altın tepside sunulmuş bir hareket oldu. II. Dünya Savaşında milyonlarca kişinin ölümünün başlıca sorumlusu olmakla kalmayıp, ideolojisi ile de geleceğin insanların için büyük bir tehlike oluşturmuştur. Öjenik hareketi ABD’den sonra en çok Almanya’da ilgi görmüştür. Hitler döneminin başlangıcıyla beraber Öjenik hareketi Almanya’da yayılmıştır. Devlet yönetimini elinde bulunduran Hitler, Alman ırkının üstün bir ırk olduğunu benimsettirip, bu saf ırkın korunması gerektiğini belirtir. Fakat sadece üstün ırk olarak kabul ettiği Almanları korumakla kalmaz, Alman olmayan herkesi Öjenik hareketi kapsamında soykırımlar gerçekleştirir.

Naziler “Kalıtımsal Olarak Hastalıklı Zürriyetin Engellenmesi Kanunu” çıkarttıktan sonra, bu kanun gerekçesiyle 400.000 kişinin izni ve haberi olmadan kısırlaştırma işlemi uygulamışlardır. Sonradan daha ne kadar gaddar olabiliriz diye yola çıkmış gibi bir de ırk temizliği diye andıkları Ötenazi hareketini başlatmışlardır. Naziler zihinsel ve fiziksel engelli yüzbinlerce Almanı ve ırkçılığın azmi ile binlerce Yahudi’yi ötenazi hareketi ile gaz odaları gibi farklı işkenceler ile katletmiştir. Ötenazi Programı için gizli yetki belgesi, Hitler’in sistematik bir toplu katliam planlaması için imzaladığı tek örnek bu doküman olarak geçer.

Hitler’in “Kavgam” Kitabında Öjenik Hakkında Kesitler

“Birbirine eşit olmayan iki yaratığın birleşmesi meydana gelecek ürün, çiftleşen erkekle dişinin değerleri arasında değere sahip olur. Bu pek tabii bir sonuçtur. Yani çocuk, canlılar merdiveninde aşağı ırka mensup olan ebeveyninden daha yüksek bir yerde, fakat yüksek bir noktada olan diğer ebeveyninden ise daha aşağı bir düzeydedir. Bu bakımdan çocuk, gelecekte bu üstün ırka karşı girişeceği mücadelede yenilecektir.

Böyle bir çiftleşme, canlıların değerlerini yükseltmeyi görev edinmiş olan tabiatın ve Tanrı’nın iradesine ters düşer. Tabiatın bu görevi çeşitli değerlerdeki kimselerin çiftleşmeleri ile gerçekleştirilemez; ancak en yüksek değeri temsil edenlerin tam ve kesin zaferleri ile sağlanır. Daha güçlü olanın rolü hakim olmaktır, daha zayıf olanla kaynaşmak değildir. Eğer üstün ırk böyle davranmazsa kendi büyüklüğünü yok etmiş olur.
Bu yasayı, sadece doğuştan zayıf olan yaratıklar zalimlik olarak nitelerler. Fakat bu da, onun zayıf ve sınırlı bir kimse oluşundan ileri gelir. Çünkü bu yasa onun vücudunu ortadan kaldırmasa idi, bütün canlıların gelişmesi aklın alamayacağı bir şey olurdu.”

“Bugün uygarlığın sonucu olarak önümüzde duran, güzel sanatlar, ilimler ve teknik ürünlerin tamamı, hemen hemen sadece üstün ırkların yaratıcı çalışmalarının sonucudur. Bu gerçek, onlara insanlığın tek temsilcisi oldukları, notunu vermemize olanak hazırlar. Bundan ötürü “insan” adı ile anladığımız tipi temsil etme hakkı onlarındır.”

Hitler’in öjenik ile ilgili ideolojisini bu alıntılarla daha net anlayabiliriz.

öjenik

Genetik Mühendisliği ve Öjenik

Günümüzde birçok kesim tarafından “Modern Öjeni” diye adlandırılan Genetik Mühendisiliği modern teknolojilerin kullanılması ile bir organizmanın genetik yapısını yani fiziksel özelliklerini doğrudan değiştirme durumu olarak tanımlanır. Canlıların kalıtsal özelliklerini değiştirerek ona yeni özellikler katabilmek için uğraşır. Kişisel genom dizilimi ile bilim insanlarının ve doktorların genler ve insan sağlığı arasındaki ilişkiyi daha iyi kavramalarına, tıbbi bakım iyileştirmelerine ve insanların yaşamların uzatmaya yardımcı oluyor. Genetik Mühensiliğinin Öjeni ile anılmasının nedeni GDO teknolojisi ile dünya üzerindeki birçok insanı kısırlaştırabilme olanağı iddiasıdır.

Son olarak “Üstün İnsan Irkı” yaratma macerasına halen birçok filmde tanık olabiliriz. Benim en son tanık olduğum “I AM MOTHER” filmi üstün insan ırkını yaratma isteğinin bir gün insanlar olmasa da devam edeceğine dair tasvirdi. Üstün insan ırkının nasıl olması gerektiğine dair çok iyi bir izleti idi. İzlemenizi tavsiye ederim. 🙂

Okuduğunuz için teşekkürler. 🙂

Kaynaklar: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7