Psikiyatrik stresin hızlanan yaşlanmayla ilişkili olduğu iyi bilinir. Son zamanlarda yeni bir çalışma, gen mutasyonunun hücresel yaşlanma ile ilişkili olarak travma sonrası stres bozukluğu (PTSD), ağrı ve uyku bozukluklarının da dahil olduğu psikiyatrik stres (strain) ile etkileşime girdiğini gösterdi.

Bu gen, Klotho geni. “Yaşamın başını döndüren” Yunan tanrıçası Klotho’dan adını alan bu gen, uzun ömürlülük ve yaşa bağlı çeşitli koşullarla ve hastalıklarla ilişkilendirilmiştir. Bu genin hızlandırılmış yaşlanma (accelerated aging) belirteci olduğu ilk kez bu çalışmayla gösterildi.

Yaşamın Başını Döndüren Yunan Tanrıçası Klotho ve Klotho Geni 1
Zeus’un kızı olup kader ağlarını ören tanrıça olarak bilinir. Yunan mitolojisinde üç kader tanrıçasından (moira) hayat ipliğini eğiren kardeştir.
Diğer iki kardeşten biri Lakhesis, hayat ipliğini büker.
Atropos ise hayat ipliğini keser (ölüm).

Çalışma, Irak ve/veya Afganistan’daki savaşlara katılan büyük bir yüzdesi travma sonrası stres bozukluğu (PTSD) yaşayan 309 ABD askeri gazisini içeriyor. Tüm katılımcılar genetik ve metabolik analizler için kan örneklerini verdi ve psikiyatrik olarak değerlendirildi. Ayrıca beyin yapısını ve fonksiyonunu incelemek için manyetik rezonans görüntüleme (MRI) tekniği kullanıldı.

Araştırmacılar, aynı zamanda daha şiddetli PTSD semptomları olan belirli bir klotho genotipine sahip olanların, hızlandırılmış hücresel yaşlanmanın en güçlü kanıtlarını gösterenler olduğunu buldular. VA Boston Healthcare System’den Ulusal PTSD Merkezi’nde psikiyatrist olan Erika J. Wolf açıkladı; “Stresin sağlığın azalma olasılığını arttırdığını biliyoruz. Sonuçlarımız, klotho’nun hem çevresel hem de merkezi sinir sistemi boyunca bu düşüşü koordine eden ve psikiyatrik strese sahip bireyleri patolojik etkilerine karşı daha savunmasız kılan önemli faktörlerden biri olabileceğini gösteriyor.”

Yaşamın Başını Döndüren Yunan Tanrıçası Klotho ve Klotho Geni 2

Sonuç:

Araştırmacılara göre bu çalışma, hızlandırılmış yaşlanmayı yavaşlatmak veya tersine çevirmek için faydalı olabilecek. Böylece stres ve yaşa bağlı sağlıkta bozulmanın gelgitine neden olabilecek yeni nedenlere işaret ediyor. Psikiyatri profesörü ekledi; “Bu sonuçlar, hızlandırılmış yaşlanmanın patofizyolojisini anlamamıza ve clotho’nun yaşa bağlı iltihaplanma, metabolik işlev bozukluğu ve sinir bütünlüğünün kaybına karşı koruma için potansiyel olarak yeni bir terapötik hedef olabileceği ihtimalini arttırmamıza yardımcı oldu”

Araştırmacılar, strese bağlı hızlandırılmış hücresel yaşlanmanın patofizyolojisini tanımlamayı ve daha sonra bunları kapsayan yolakları hedef alan yeni tedaviler geliştirmeyi umuyor ve bunun sonunda hücresel yaşlanmanın hızını tersine çevirebileceğine veya yavaşlatacağına, stresli popülasyonlarda yaşa bağlı sağlık düşüşünün erken yaşta başlama riskini azaltabileceğine inanıyorlar.

Kaynak 1